Kenmerken
Beschrijving
Kan de psychoanalyse een aanvaardbaar hulpmiddel zijn bij het historisch onderzoek? Veel traditionele historici hebben deze vraag beantwoord met een uitdrukkelijk neen, en hun reactie op het introduceren van Freud in de bestudering van de geschiedenis loopt uiteen van redelijke scepsis tot onverholen woede. Peter Gay houdt in dit boek een welsprekend pleidooi voor een 'geschiedenis die wordt geïnformeerd door de psychoanalyse'.
Gay betoogt dat alle historici — zoals alle beoefenaren van een interpretatieve wetenschap — amateurpsychologen zijn. In plaats van te hooi en te gras ergens een psychoanalytisch motief aan toe te kennen, zouden zij zich juist daarop moeten gaan bezinnen. De vijandigheid jegens de psychoanalyse spruit voor een groot deel voort uit onwetendheid, misverstand of buitensporige voorzichtigheid. Gay behandelt in Freud voor historici de argumenten van de tegenstanders en hij is voortdurend uit op een constructieve benadering van de moeilijkheden die de psychoanalytische methode voor een historicus met zich meebrengt. Gay tilt niet licht aan de bezwaren tegen Freud; hij is van mening dat veel argumenten van zijn tegenstanders zowel verstandig zijn als begrijpelijk — maar daarom nog zeker niet geldig.
Aan het slot van zijn boek schetst hij zijn visie op een 'integrale geschiedenis' die de inzichten van de psychoanalyse benut, maar die niet alleen daarop is aangewezen. Hij toont aan dat de psychoanalyse kan worden toegepast op alle vormen van historisch onderzoek zonder dat daarbij van andere interpretatieve benaderingswijzen afstand behoeft te worden gedaan.
Freud voor historici is niet louter polemisch, maar ook een doorwrochte, goed geschreven bijdrage tot een belangrijke discussie.
Prijs bij BOL