||boek: Een voetreis in de herfst|Verhalen|Kwintessens [21]

||door: Hermann Hesse

||taal: nl
||jaar: 1974
||druk: ?
||pag.: 240p
||opm.: paperback|zo goed als nieuw

||isbn: 90-234-1126-9
||code: 1:000388

--- Over het boek (foto 1): Een voetreis in de herfst ---

Hesse's eerste verhalenbundel verschenen in 1907.

Bij de publicatie van deze bundel had Hesse al grote bekendheid verworven met de roman Peter Camenzind, wat hem ertoe bracht zich alleen nog maar aan de literatuur te wijden. In deze verhalen geven de fijnzinnige sfeer, de melodieuze en impressionistische methode van vertellen, elk van de verhalen een eigen identiteit. Met weemoed en lichte ironie haalt Hesse herinneringen en gebeurtenissen uit zijn jeugd op. Bijvoorbeeld de eerste verliefdheid maar ook een eerste kennismaking met de dood. Alles waarover Hesse verteld geeft de tegenstellingen en hoofdlijnen van een mensenleven weer.

[bron: https--www.mediamatic.net/nl/page/27983/een-voetreis-in-de-herfst]

--- Over (foto 2): Hermann Hesse ---

Hermann Hesse is een van de succesvolste auteurs van de twintigste eeuw. De Duits-Zwitserse schrijver en dichter werd in 1877 in het Duitse Calw geboren. Zijn bekendste werken zijn Demian, Siddhartha, Narziss en Goldmund, De steppenwolf en Het Kralenspel. Na de Tweede Wereldoorlog werden hem onder meer de Goetheprijs en de Nobelprijs voor Literatuur in 1946 toegekend.

[bron: https--www.debezigebij.nl]

De in 1887 in Calw geboren Herman Hesse hoort officieel niet in het rijtje van Duitse Nobelprijswinnaars thuis. Hoewel in Duitsland geboren, verwierf Hesse al op jonge leeftijd de Zwitserse nationaliteit. Hermann Hesse behoort desondanks tot de grootste en bekendste Duitstalige schrijvers. Hij schreef talloze boeken, waarvan 'Siddharta', 'Der Steppenwolf' en de gedichtenbundel 'Stufen' de bekendste zijn.

'Siddharta', een boek over de spirituele zoektocht van een Indische jongen, schreef Hesse na een reis die hij in 1911 maakte naar India en Indonesië. De reis werd een teleurstelling voor Hesse. Het geïdealiseerde Indië uit de verhalen van zijn grootvader, die daar missonaris was, vond hij niet. De realiteit stond hem tegen: de hitte, het kolonialisme, de viezigheid en de sociale verhoudingen. Toch was de reis niet geheel vruchteloos, Hesse raakte namelijk geinspireerd door de Indiase en de Chinese filosofie. Het spirutele van de Indiase filosofie sloot goed aan bij de tijdsgeest van de jaren zestig en zeventig. In die jaren, al na de dood van Hesse zelf in 1962, beleefde zijn werk een opleving onder de jonge generatie van toen, de hippies. Zij lazen zijn werk in groten getale.

In 1946 kreeg Hesse de Nobelprijs voor de Literatuur toegekend. De jury roemde zijn geïnspireerde en gedurfde schrijven. De toekenning van de prijs aan Hesse was ook politiek gemotiveerd. Een jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog en de ondergang van het nationaalsocialisme, waar Hesse een fel tegenstander van was, wilde het Nobelcomité een politiek betrouwbare en moreel geloofwaardige vertegenwoordiger van "de Duitse geest" aan de wereld tonen.

Uit persoonlijke brieven blijkt dat de auteur zelf niet onverdeeld blij was met de prijs; zo liet hij bij de uitreiking verstek gaan. Wel schreef hij een brief aan Stockholm, waarin hij de organisatie bedankte voor de "erkenning van de Duitstalige literatuur".

[bron: https--duitslandinstituut.nl/naslagwerk/506/hermann-hesse]

Hermann Karl Hesse (Calw (Duitsland), 2 juli 1877 - Montagnola (Zwitserland), 9 augustus 1962) was een Duitstalig Zwitserse schrijver, dichter en schilder. Hij ontving in 1946 de Nobelprijs voor Literatuur.

Als zoon van Baltische Rusland-Duitsers werd Hesse als staatsburger van het keizerrijk Rusland geboren. Vanaf 1883 had hij de Zwitserse nationaliteit en vanaf 1890 die van het koninkrijk Württemberg. Vanaf 1924 was hij weer Zwitser.

Geboren in Calw, in het noorden van het Zwarte Woud, als kind van piëtistische ouders die onder meer missionarissen in India zijn geweest, groeide Hesse op in een beschermde en intellectuele sfeer. In het ouderlijk huis werd hij al vroeg met de wereldliteratuur bekend, dankzij de uitgebreide bibliotheek van zijn erudiete grootvader, de beroemde missionaris en taalkundige Hermann Gundert. Hier verrichtte Hesse zijn eerste studies naar onder andere het boeddhisme. Dit uitte zich later in het boek Siddhartha.

Hesse was in zijn jeugd een moeilijk kind en bracht daardoor vele jaren op verschillende instituten door. Ook was hij korte tijd seminarist in het klooster Maulbronn. Hieruit vluchtte hij, omdat hij "entweder Dichter oder gar nichts werden" wilde. Na enige moeizame puberteitsjaren werd hij leerling in enige antiquariaten/boekhandels. Het succes van zijn in 1904 verschenen boek Peter Camenzind stelde hem in staat zich volledig aan het schrijven te wijden. Daarvoor verhuisde hij naar het aan de Untersee (Bodenmeer) gelegen Gaienhofen. Hij huwde in 1904 met Marie Bernoulli en kreeg drie zonen, Bruno (1905), Heiner (1909) en Martin (1911). Het huwelijk werd in juni 1923 ontbonden. In januari 1924 trad Hesse na sterk aandringen van haar vader in het huwelijk met Ruth Wenger, een Zwitserse. Dit huwelijk werd op verzoek van Ruth in 1927 ontbonden. In 1926 leerde Hesse Ninon Dolbin (geb. Ausländer) kennen, een kunsthistorica uit Czernowitz. Reeds in 1910 had zij als studente gereageerd op Hesse's boek Peter Camenzind. Zij huwden op 14 november 1931.

Hesse keerde zich in het geschrift "O Freunde, nicht diese Töne" (1914) tegen het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, maar meldde zich wel als vrijwilliger. In verband met zijn slechte ogen werd hij voor de krijgsdienst afgekeurd en te Bazel aangesteld op het bureau voor de Kriegsgefangenenfürsorge. Tot het einde van WO I stelde hij duizenden pakketten met boeken samen en verzond die naar Duitse krijgsgevangenen.

In 1924 werd hij opnieuw Zwitsers staatsburger en vestigde zich in Montagnola, Ticino, aan het Meer van Lugano. Al vanaf 1923 waarschuwde hij in geschriften voor het gevaar van het opkomende nazisme en fascisme. Vanaf 1932 was zijn huis een rustplek en doorgangshuis voor talloze, door het naziregime vervolgde schrijvers. Thomas Mann en Bertolt Brecht waren de eersten in een lange rij die in zijn huis opvang vond en verder werd geholpen.

In het werk van Hermann Hesse, dat veelal autobiografisch is, komt steeds weer de confrontatie van de mens met zichzelf aan de orde. Deze dualiteit moet de mens in staat stellen "zichzelf te zijn". Veel van de boeken van Hesse gaan over persoonlijke ontwikkeling en groei.

Gedurende zijn leven heeft hij verschillende "Hessegolven" meegemaakt. Ook na zijn overlijden was er een golf in de jaren 1970-1980. Het werk van Hesse is in meer dan 60 talen vertaald en in 2005 heeft de oplage van al zijn boeken de 100 miljoen exemplaren overstegen. Nog steeds bestaat er grote belangstelling voor Hesse's werk en maandelijks rollen er 30.000 Hesseboeken van de persen van uitgeverij Suhrkamp.

Ook zijn er vele biografieën en studies over Hesse verschenen. Vrijwel al het werk van Hesse is in het Nederlands vertaald.

Hesse heeft in zijn leven ruim 45.000 brieven geschreven, waaronder vele aan zijn lezers. Veel van deze brieven zijn in de banden Gesammelte Briefe opgenomen en getuigen van zijn verantwoordelijkheid voor hetgeen hij met zijn boeken bij de lezers losmaakte.

In 1972 verfilmde Conrad Rooks Hesses boek Siddhartha. Het boek De Steppewolf werd in 1974 door de Amerikaanse regisseur Fred Haines verfilmd. Om de twee jaar wordt er in zijn geboorteplaats Calw een meerdaags Hermann Hesse-Kolloquium gehouden, met steeds een ander thema. Zowel in Calw, als in Gaienhofen aan het Bodenmeer (1904-1912) en in zijn laatste woonplaats Montagnola (1919-1962) zijn Hermann Hessemusea ingericht.

Het Stadsarchief en Athenaeumbibliotheek te Deventer beschikt sinds medio 2000 dankzij een schenking over vrijwel de volledige collectie literatuur van en over Hermann Hesse. Deze collectie is beschikbaar voor onderzoek en studie.

Lange tijd leek de schilderkunst geen rol te spelen in het leven van Hesse. Daarin kwam verandering tijdens zijn psychoanalytische behandeling in 1916. Zijn therapeut adviseert hem zijn dromen uit te beelden. Hesse neemt het advies over en begint te tekenen. Het schilderen blijkt van nut om zijn bewustzijn te organiseren. Na een periode van zelfportretten richt hij zich op landschappen en ook boekillustraties. Zijn poëziecycli zijn de eerste teksten die hij zelf illustreert. In 1920 volgt een eerste tentoonstelling te Basel.

De jaren twintig van de 20e eeuw werden de meest intense creatieve periode in zijn schildersloopbaan. Na de scheiding van zijn eerste vrouw vestigde hij zich in Montagnola, Ticino, waar hij zijn productiviteit enorm verhoogde. Het schilderen heeft een heilzame uitwerking op zijn geest. Voor Hesse is schilderen, naast het schrijven, een tweede en veel directere wijde om zijn innerlijke leven artistiek te kanaliseren.

Het aquarel wordt uiteindelijk de overheersende picturale uiting van Hesse. Tot zijn dood in 1962 maakt hij meer dan 3000 afbeeldingen en na zijn dood zijn er wereldwijd tentoonstellingen met Hesseaquarellen, onder meer in Tokio, Parijs, New York, Madrid en Hamburg.

Prijzen

1905 Wiener-Bauernfeld-Preis; (literatuurprijs van de Stadt Wien, voor: Peter Camenzind)
1928 Mejstrik-Preis (Wiener Schiller-Stiftung)
1936 Gottfried-Keller-Preis
1946 Nobelprijs voor Literatuur
1946 Goethepreis der Stadt Frankfurt
1947 Eredoctoraat van de Universiteit van Bern
1950 Wilhelm-Raabe-Preis
1954 Orden pour le mérite; (opgenomen in de in 1842 door Koning Frederik Willem IV van Pruisen opgerichte 'Orde' voor wetenschappen en kunsten)
1955 Friedenspreis des Deutschen Buchhandels

Bibliografie

Proza

1899 Eine Stunde hinter Mitternacht
1901 Hinterlassene Schriften und Gedichte von Hermann Lauscher (uitgave R. Reichel te Bazel; Nederlandse vertaling 1975 'De avonturen van Hermann Lauscher' door M. Coutinho)
1904 Peter Camenzind (Nederlandse vertaling 1975 'Peter Camenzind' door Tom Graftdijk)
1904 Boccaccio (uitgegeven door Schuster & Loeffler, Berlijn Nederlandse vertaling 2002 door Evert van Leerdam)
1904 Franz von Assisi (uitgegeven door Schuster & Loeffler, Berlijn; Nederlandse vertaling 2003 'Franciscus van Assisi' door Alfred Krans)
1906 Unterm Rad (Nederlandse vertaling 1973 'Tussen de raderen' door: M. en L. Coutinho)
1907 Diesseits (verhalenbundel) (Nederlandse vertaling 1974 'Een voetreis in de herfst' door Margaretha Ferguson). (Met de verhalen:
- De marmerzagerij
- Uit de kinderjaren
- Een voetreis in de herfst
- De gymnasiast
- Hooimaand
- Heerlijk is de jeugd
- De cycloon
- In de gouden zon)
1909 Nachbarn
1910 Gertrud (Nederlandse vertaling (1918) Gerda door Geertruida van Vladeracken; (1972) Gertrud door Pé Hawinkels)
1912 Umwege (verhalen)
1913 Aus Indien
1914 Rosshalde (Nederlandse vertaling 1973 'Rosshalde' door Thérèse Cornips)
1914 O Freunde, nicht diese Töne (in de Neue Züricher Zeitung)
1915 Knulp, drei Gesichten aus dem Leben Knulps (Nederlandse vertaling 1972 Knulp. Drie episoden uit Knulps levensverhaal, door Pé Hawinkels)
1915 Am Weg (verhalen)
1916 Schön ist die Jugend
1919 Demian Die Geschichte einer Jugend (Nederlandse vertaling: 1971 'Demian De geschiedenis van Emil Sinclair's jeugd' door M. en L. Coutinho)
1919 Kleiner Garten (belevenissen en gedichten)
1919 Zarathustras Wiederkehr (Nederlandse vertaling 2002 'De terugkeer van Zarathoestra' door Alfred Krans)
1920 Gedichte des Malers
1920 Klingsors letzter Sommer (Nederlandse vertaling 1964 'Klingsor's laatste zomer' door G. Huib A. Verstegen)
1920 Kinderseele
1920 Klein und Wagner (Nederlandse vertaling 1964 'Klein en Wagner' door G. Huib A. Verstegen)
1920 Wanderung
1920 Blick ins Chaos (drie opstellen)
1922 Siddhartha Eine indische Dichtung (Nederlandse vertaling 1969 'Siddharta een Indiese vertelling' door A.M.H. Binkhuysen)
1923 Sinclairs Notizbuch
1925 Kurgast (Nederlandse vertaling 1973 'Kuren' door Pé Hawinkels)
1927 Die Nürnberger Reise
1927 Der Steppenwolf (Nederlandse vertaling 1964 'De steppewolf' door Pieter Grashoff)
1930 Narziss und Goldmund (Nederlandse vertaling 1970 'Narziss en Goldmund' door Pé Hawinkels)
1932 Die Morgenlandfahrt (Nederlandse vertaling 1972 'Reis naar het Morgenland' door L. Coutinho)
1935 Fabulierbuch (21 verhalen) (Nederlandse vertaling: 1977 'Fabuleuze vertellingen'; door: Theodoor Duquesnoy)
1936 Stunden im Garten. Eine Idylle (gedicht in hexameter; Nederlandse vertaling (1977) 'Uren in de tuin. Een idylle' door Michael Valeton)
1937 Gedenkblätter
1943 Kleine Welt (verhalenbundel) (Nederlandse vertaling 1975 'De kleine wereld' door Hans van Haaren). (Met de verhalen:
- De verloving
- Walter Kömpff
- Ladidel
- Robert Aghion
- Emil Kolb
- De wereldhervormer)
1943 Das Glasperlenspiel (geschreven in de jaren 1931-1943, Nederlandse vertaling 1978 'Het kralenspel' door Tine Ausma en Annemarie Houwink ten Cate)
1945 Traumfährte (verhalen en sprookjes) (Nederlandse vertaling 1975 'Droomtochten' door Hans Hom)
1954 Piktors Verwandlung (sprookje)
1955 Die Märchen (sprookjes) (Nederlandse vertaling (1972) 'Sprookjes' door Pé Hawinkels). (Met de sprookjes:
- Augustus
- De dichter
- De droom van de fluit
- Merkwaardig bericht, afkomstig van een andere ster
- De harde weg
- Droomprogramma
- Faldoem
- Iris
- De gedaanteverandering van Piktor

Dichtbundels

1898 Romantische Lieder
1902 Gedichte
1911 Unterwegs
1915 Musik des Einsamen
1921 Ausgewählte Gedichte
1928 Krisis
1929 Trost der Nacht
1934 Vom Baum des Lebens
1937 Neue Gedichte
1941 Stufen (Nederlandse vertaling (1978) 'Een prooi van heimwee' door Genootschap "de Blauwe Bloem")
1942 Die Gedichte
1945 Der Blütenzweig
1952 Gesammelte Dichtungen (6 banden, uitgegeven vanwege de 75e verjaardag van de dichter Hesse)
1963 Die späten Gedichte
1977 Die Gedichte (alle gedichten omvattende uitgave in twee banden, samengesteld door Volker Michels)

Overig werk

1926 Bilderbuch (over zijn werk als kunstschilder; geïllustreerd)
1928 Betrachtungen. Ein Stück Tagebuch
1929 Eine Bibliothek der Weltliteratur
1946 Krieg und Frieden (Beschouwingen over oorlog en politiek vanaf 1914)
1951 Späte Prosa und Briefe
1955 Beschwörungen. Späte Prosa
1957 Gesammelte Schriften
1962 Gedenkblätter
2002 De mooiste van Hesse (selectie gedichten in het Duits en Nederlands); (Nederlandse vertaling Koen Stassijns)
2004 De mooiste verhalen; (Nederlandse vertaling Evert van Leerdam)

Door anderen samengesteld werk

• Mein Glaube (heruitgave met nawoord van Siegfried Unseld) (Nederlandse vertaling (1974) 'Tussen oost en west wat ik geloof' door J.K. van den Brink)
• Eigensinn (Autobiographische Schriften); (keuze en nawoord door Siegfried Unseld); (Nederlandse vertaling 1973 'Zinnig eigenzinnig'; door: Wouter Donath Tieges)
• Lektüre für Minuten (uitspraken en aforismen uit boeken en brieven); (Nederlandse vertaling 1973 'Een golfje op de stroom'; door: M. Coutinho)
• Lektüre für Minuten. Neue Folge (uitspraken uit zijn boeken en breven) (Nederlandse vertaling 'Tegendraads' door Hans W. Bakx)
• Kindheit und Jugend vor Neunzehnhundert. Hermann Hesse in Briefen und Lebenszeugnissen. 1877-1895
• 1970 Eine Literaturgeschichte in Rezensionen und Aufsätze (Nederlandse vertaling 2004 'Kleine Literatuurgeschiedenis' door Alfred Krans)
• 1974 Ausgewählte Briefe. Erweiterte Ausgabe (Zusammengestellt von Hermann Hesse und Ninon Hesse (Nederlandse vertaling 2009 'Het is je plicht een mens te zijn' door Alfred Krans)
• 1977 Briefe an Freunde. Rundbriefe 1946-1962 (samengesteld door Volker Michels)
• 1977 Die Welt der Bücher (Nederlandse vertaling 2007 'Over literatuur' door Alfred Krans)
• 1977 Politik des Gewissens. Die politischen Schriften 1914-1962 (twee delen; Nederlandse vertaling 2008 'Mijn politieke geweten' door Alfred Krans)
• 1977 Hermann Hesse als Maler. 44 Aquarelle ausgewählt von Bruno Hesse und Sandor Kuthy. Mit texten von Hermann Hesse
• 1983 Italien/Stimmungsbilder aus Oberitalien (Nederlandse vertaling 2001 'Italië - Reisimpressies' (1901-1913) door Tineke van der Zel)
• 1990 Mit der Reife wird man immer jünger (Nederlandse vertaling 2001 'De kunst van het ouder worden - Overpeinzingen en gedichten over het ouder worden' door Evert van Leerdam) (samengesteld door Volker Michels)
• 1995 Liebesgeschichten (Nederlandse vertaling 1996 'De liefdesverhalen' door: W. Hansen)
• 2000 Die Antwort bist Du Selbst. Briefe an junge Menschen
• 2002 Wer lieben kann, ist glücklich (Nederlandse vertaling 2005 'Het geluk van de liefde' door Evert van Leerdam) (bijeengebracht door Volker Michels)

Varia

• 1977 Farbe ist leben (een verzameling aquarellen van Hesse, in kleur)
• Sprechplatte

- Hermann Hesse liest Gedichte. Im Nebel. Vergänglichkeit. Stufen. Über das Glück. In Sand Geschrieben. Mittag im September. Alle Tode. Herbstregen in Tessin

• 1980 Hermann Hesse liest. Über das Wort 'Brot'; Über das Alter; Zwisschen Sommer und Herbst; (tekstverwijzing op hoes Volker Michels)

Lieder nach Gedichten von Hermann Hesse

• Othmar Schoeck (1886-1957), Zwitsers componist

- 1. Liederzyklus opus 44 (Fortsetzung, 4)
- 2. Im Nebel

• Gottfried von Einem (1918-1996), Oostenrijks componist

- Liederzyklus "Leb wohl, Frau Welt" opus 43 (7); (opname 1977, Deutsche Grammophon 2530 877; Dietrich Fischer-Dieskau, Bariton. Karl Engel, Piano)

• Richard Strauss (Duitse componist) Drie liederen van zijn 4 letzte Lieder

- 1.Früling
- 2.September
- 3.Beim Schlafengehen

Werken over Hermann Hesse (beknopt)

• Hugo Ball Hermann Hesse. Sein Leben und sein Werk. Suhrkamp Taschenbuch. 385 (1927) Uitgave t.g.v. Hesse's 50e verjaardag.
• Fritz Bötger Hermann Hesse. Leben. Werk. Zeit. Verlag der Nation. Berlin DDR
• Ralph Freedman Hermann Hesse. Pilgrim of crisis. A biography. Abacus edition. Sphere Books Ltd. (1981)
• Gisela Kleine Ninon und Hermann Hesse. Leben als Dialog. Jan Thorbecke Verlag GmbH
• Alfred Krans Hermann Hesse. Een biografie in essays en artikelen. Uigeverij Aspekt (2011)
• Eike Middel Hermann Hesse. Die Bilderwelt seines Leben. Roderberg-Verlag GmbH. Taschenbuch. Band 37
• Joseph Mileck Hermann Hesse. Dichter, Sucher, Bekenner. Biographie. Origineel: Hermann Hesse. Life and art. C. Bertelsmann Verlag. (1979)
• Paul Rathgeber Hermann Hesse-Stätten in Calw. Ein kurzer Führer. Auszug aus dem Führer durch das Hermann Hesse-Museum der Stadt Calw. Marbacher Magazin 54/1990. Stadtverwaltung Calw
• Miguel Serrano De hermetische cirkel - Jung en Hesse. Lemniscaat. (1975)
• Bernhard Zeller Hermann Hesse. In woord en beeld. Oorspr. titel: Hermann Hesse in Selbstzeugnisen und Bilddokumenten. De Arbeiderspers. Grote ABC nr. 206.
• Theodore Ziolkowski Der Schrifsteller Hermann Hesse. Wertung und Neubewertung. Suhrkamp Verlag
• Alois Prinz De bekoring van het begin. Het leven van Hermann Hesse. Oorspr. titel: Und jedem Anfang wohnt ein Zauber inne. Uitgeverij Aspekt (2002).

Trivia

• In de Rotterdamse wijk Ommoord zijn een plein en de sneltramhalte Hesseplaats naar Herman Hesse vernoemd. Rond de Hesseplaats is een groot aantal straten vernoemd naar winnaars van de Nobelprijs voor Literatuur.

[bron: wikipedia]

Hermann Hesse (1877-1962) hoort tot de allergrootste Duitstalige schrijvers.

De kleine Hermann groeide op in een uiterst gelovig gezin, evangelisch (protestants). Zijn ouders waren doordrongen van de piëteit van de omgeving waarin ze woonden, een uiterst conservatieve diepgelovige gemeenschap in het Zwarte Woud. Hermann was zeer goed in de lagere school en als het ware voorbestemd om Latijn te studeren en daarop logisch volgend: het seminarie. En er was in het Schwabenland een zeer goed seminarie voor protestantse kandidaten. Slechts de allerbeste leerlingen mochten er heen. Hermann was dus voorbestemd.

Hij was 13 als hij daar zijn entree maakte. Knapen kregen daar een gymnasiumopleiding gekoppeld aan een theologische. Maar weldra bleek de jongen zich ongemakkelijk te voelen in het strenge keurslijf van de seminarie-opleiding en het werd voor hem een bron van opstandigheid.

In 1892 vluchtte hij (in de letterlijke zin) uit die school. Thuisgekomen ontstond een hevige strijd met zijn ouders. Hij zag geen andere uitweg dan te vluchten... de 14-jarige begon aan een waar odyssee. Her en der werd hij opgevangen, maar gevoelens van onmacht, verwardheid, heimwee naar en tegelijk afkeer van thuis en onzekerheid stuwden hem in depressies. In mei 1892, nog steeds maar 14 jaar oud, deed hij een zelfmoordpoging, werd echter gered door een geestelijke. Hij kreeg stilaan zijn gevoelens onder controle en ging opnieuw naar een gymnasium. Maar geen jaar later brak hij de studies af.

Als 16-jarige wou hij van geen intellectuele arbeid meer weten en begon een opleiding als mecanicien. In die tijd leerde hij het ruwe leven van arbeiders kennen. Maar zijn tengere lichaam was niet tegen de zware arbeid opgewassen. Uiteindelijk ving hij, als 17-jarige, een opleiding voor boekhandelaar aan. Daar zou zijn bekwaamheid als schrijver tot uiting komen...

Deze zeer ongelukkige en stormachtige jeugdjaren heeft Hermann Hesse zelf beschreven, 10 jaar later. Het boek is zeer gevoelig geschreven en soms uiterst hard. Het draagt de titel: "Unterm Rad" (Mislukt). In het boek sterft de jonge Hermann echter... "Unterm Rad", Hermann Hesse, Suhrkamp Verlag, ISBN 3-518-41453-4.

Hermann Hesse ontdekte zijn dicht- en schrijverstalent als bediende in een boekhandel in Tübingen (Baden-Württemberg). Als 18-jarige had hij nog steeds geen getuigschrift van middelbare studies, werd echter als bediende aangenomen in een boekhandel. Daar erkende men zijn intellectuele begaafdheden en zette hem aan het werk in de hogere afdeling (theologie, filosofie, schrijvers). Zo kwam hij in contact met boeken van Goethe, Schiller en andere. In zijn vrije uren las hij zulke boeken gretig.

Het boeide hem waarschijnlijk zozeer, dat hij nog geen jaar later een eigen gedicht schreef, zijn eerste: "Madonna". Het verscheen zonder veel gevolg in een tijdschrift in Wenen. Maar hij dichte verder.

Als 21-jarige publiceerde hij een eigen dichtbundel "Romantische Lieder", maar het werd een flop. In twee jaren tijd werden 54 exemplaren verkocht. Gelukkig had hij een behoorlijk inkomen uit zijn werk in de boekhandel. Zijn ouders begonnen stilaan toch respect te krijgen voor hun zoon, nu hij dichter was en een behoorlijk beroep uitoefende...

In 1899 stelden zijn ouders hem voor in Basel te gaan werken bij een antiquair. Daar kenden de Hesses heel wat vooraanstaanden, waaronder kunstenaars en schrijvers.

Hermann deed er heel wat ervaring op en begon aan een eerste roman. Die was klaar in 1904: "Peter Camenzind". Het was van in het begin een topsucces! Sindsdien was Hermann Hesse schrijver en bood de toekomst hem alle kansen op geluk en succes. "Peter Camenzind", Suhrkamp Verlag, ISBN 3-518-39867-9

Het ging Hermann aanvankelijk voor de wind. Hij verdiende goed door zijn eerste roman en zag het leven rooskleurig. In datzelfde jaar gaf Maria Bernouille hem het jawoord. Ze vestigden zich in Gaienhofen aan de Bodensee (Duitse zijde). Het leven scheen wel wondermooi. Zijn donkere jeugdjaren waren nog slechts een herinnering, die hij neerschreef in een tweede roman "Untern Rad" in 1906. Hij kreeg ook drie zonen. Maar stilaan ontstonden huwelijksproblemen. En problemen kon Hermann niet aan, dan stortte hij zich in geweeklaag en depressies. Deze neerslachtige stemming vertolkte hij in zijn derde roman "Gertrud" in 1910. Het werk werd een flop...

Hermann liet zich afglijden in gevaarlijk wordende depressies. Hij besloot naar Ceylon en Indonesië te trekken, zonder zijn gezin. Hij was op zoek naar spirituele rust en ook inspiratie. Ontgoocheld kwam hij een jaar later terug. De problemen in het gezin bleven. Ze verhuisden naar Bern (Zwitserland). Daar schreef hij zijn problemen neer in de roman "Roßhalde" in 1914. En dan brak de Eerste Wereldoorlog uit...

In 1914 kon hij geen begrip opbrengen voor het Duitse nationalisme van keizer Wilhelm II en veroordeelde de aanval van Duitsland zeer scherp in een Zwitserse krant.

Dat werd hem door velen kwalijk genomen. Hij verloor bijna al zijn vrienden. Toch bleef hij overtuigd dat nationalisme uit den boze was. In diezelfde tijd ging het met de gezondheid van zijn vrouw bergaf. Zij leed aan toenemende krankzinnigheid en moest opgenomen worden. Bovendien werd zijn zoon Martin levensgevaarlijk ziek en stierf, zo ook vader Hesse. Al die drama's werkten nefast op het gemoed van Hermann. Hij dreigde in een nieuwe diepe depressie te geraken, liet zich echter overhalen tot het volgen van psychotherapie waardoor hij weer overeind krabbelde. Hij kreeg hierdoor zélf ook interesse voor psychoanalyse. Hieruit ontstond zijn roman "Demian", die hij uitgaf onder pseudoniem (Emil Sinclair) omdat hij niet meer welkom was in de Duitse pers.

Na WO I scheidde hij van zijn krankzinnige vrouw en verhuisde van Bern naar de omgeving van Locarno in Zuid-Zwitserland. Daar kwam hij tot volle rust en raakte geboeid door de oosterse wijsheid en Indische cultuur. Dat was voor hem een soort yoga, een middel om het evenwicht terug te vinden. Dit gegeven vinden we terug in zijn roman: "Siddharta".

In 1924 huwde hij een tweede maal, maar dat hield niet lang stand. Hij schreef in die tijd een van zijn beste romans: "Der Steppenwolf". Hierin is een auteur met een uitgesproken evenwichtige geest te herkennen. Kort daarop huwde hij nog een derde en laatste maal.

Herman Hesse schreef in 1927 volgend gedicht voor zijn derde vrouw, Hinon

Für Hinon

Daß du bei mir magst weilen,
Wo doch mein Leben dunkel ist
Und draußen Sterne eilen
Und alles voll Gefunkel ist,

Daß du in dem Getriebe
Des Lebens eine Mitte weißt,
Macht dich und deine Liebe
Für mich zum guten Geist.

In meinem Dunkel ahnst du
Den so verborgnen Stern.
Mit deiner Liebe mahnst du
Mich an des Lebens süßen Kern.

In 1931, hij was toen reeds 54 jaar oud, begon hij aan zijn laatste roman. Deze zou hij echter geleidelijk aan schrijven want in Duitsland was het nationaalsocialisme uitgebroken. Dat was voor hem een stimulans om tegen dat soort Duitse politiek te keer te gaan. Openlijk publiceerde hij aanhoudend lofbetuigingen aan Joodse schrijvers. Hij benutte elke kans om in Zwitserse kranten al diegenen te loven die verdrukt werden. Met enkele jaren vertraging publiceerde hij zijn laatste roman: "Das Glasperlenspiel", een van zijn meesterwerken. In 1946 werd hij bekroond met de Nobelprijs voor literatuur.

Nadien schreef hij geen romans meer, enkel nog gedichten en korte verhalen. Op 9 augustus 1962 stierf hij in zijn slaap aan een hersenbloeding.

S T U F E N

Wie jede Blüte welkt und jede Jugend
Dem Alter weicht, blüht jede Lebensstufe,
Blüht jede Weisheit auch und jede Tugend
Zu ihrer Zeit und darf nicht ewig dauern.

Es muß das Herz bei jedem Lebensrufe
Bereit zum Abschied sein und Neubeginne,
Um sich in Tapferkeit und ohne Trauern
In andre, neue Bindungen zu geben.
Und jedem Anfang wohnt ein Zauber inne,
Der uns beschützt und der uns hilft, zu leben.

Wir sollen heiter Raum um Raum durchschreiten,
An keinem wie an einer Heimat hängen,
Der Weltgeist will nicht fesseln uns und engen,
Er will uns Stuf um Stufe heben, weiten.

Kaum sind wir heimisch einem Lebenskreise
Und traulich eingewohnt, so droht Erschlaffen,
Nur wer bereit zu Aufbruch ist und Reise,
Mag lähmender Gewöhnung sich entraffen.

Es wird vielleicht auch noch die Todesstunde
Uns neuen Räumen jung entgegen senden,
Des Lebens Ruf an uns wird niemals enden...
Wohlan denn, Herz, nimm Abschied und gesunde!

Bronnen

http--de.wikipedia.org/wiki/Hermann_Hesse
http--www.hermann-hesse.de/de/index.htm
http--www.hhesse.de/start.php

AFORISMEN EN CITATEN UIT HET WERK VAN HESSE

Hoe dichter men bij elkaar zit, hoe moeilijker men elkaar leert kennen.

Men zegt zo makkelijk 'een misdadiger' en daarmee bedoelt men dan dat iemand iets doet wat anderen hem hebben verboden. Ieder van ons moet zelf uitmaken wat toegestaan en wat verboden is - hém verboden is. Men kan nooit iets verbodens doen en tóch een grote schoft zijn.

De leider heeft mensen nodig die geen eigen verantwoordelijkheid willen dragen en niet willen denken en hij eist dat ook van hen.

Als we iemand haten, dan haten we in hem iets wat in ons zelf woont. Wat niet in ons zelf woont, windt ons niet op.

De burger beschouwt alleen die dingen als een realiteit die door iedereen of althans door velen op soortgelijke manier worden waargenomen.

Voor de medeburger is alles heilig wat gemeengoed en gemeenschappelijk is, wat hij met velen, misschien met allen deelt, wat hem nooit aan eenzaamheid, aan geboorte en dood, aan het meest innerlijke Ik herinnert.

Het begin van elk verval is dit: het ernstig nemen van de grote dingen en het niet-ernstig nemen van de kleine dingen als vanzelfsprekend beschouwen. Elk zedelijk bederf begint ermee dat men de mensheid hoogacht, maar zijn dienstmeisjes kwelt, vaderland of kerk of partij voor heilig houdt, maar zijn dagelijks werk slecht en slonzig doet. Daartegen is maar één remedie: men moet zowel bij zichzelf als bij anderen de zogenaamde serieuze en heilige dingen voorlopig links laten liggen - zoals standpunt, wereldbeschouwing en vaderlandsliefde, maar wel alle aandacht besteden aan de kleine en kleinste dingen - op elk moment dat dit vereist is.

We kunnen elkaar begrijpen, maar verklaren kan iedereen alleen zich zelf.

Tranen zijn het smeltende ijs van de ziel.

Fantasie en inlevingvermogen zijn niets anders dan vormen van liefde.

Geen enkele mens is wreder en boosaardiger dan de NORMALE mens.

Het kwade ontstaat altijd daar waar de liefde tekort schiet.

Ik heb de ondervinding dat er geen beter vakantievoornemen bestaat dan om geen letter te zullen lezen. Daarna is er niets mooiers, dan dit goede voornemen met een echt mooi boek ontrouw te worden.

Als je geen geweld kunt gebruiken, vervang dan het zwaard door ironie.

Men is alleen bang wanneer men het niet met zichzelf eens is. - Origineel: Man hat nur Angst, wenn man mit sich selber nicht einig ist.

Jaren op kunnen geven voor de glimlach van een vrouw, dat is geluk. - Origineel: Jahre opfern können für das Lächeln einer Frau, das ist Glück.

Wonderlijk hoe alles terugkomt, en alles zo vreselijk precies in dezelfde volgorde.

Het kwade ontstaat altijd daar waar de liefde tekort schiet.

Geluk is een hoe, geen wat; een talent, geen object.

De diepte vind je in het doorzichtige en vrolijke.

Niemand kan bij een ander waarnemen en begrijpen, wat hij niet zelf heeft beleefd.

Wat mooi is, ontleent een deel zijn betovering aan de vergankelijkheid.

BOEKEN

1. Kleine Literatuurgeschiedenis.

Hermann Hesse was evenals Thomas Mann een pleitbezorger van het nieuwe zonder het oude te willen afbreken. Naast zijn vele boeken, essays en romans schreef Hesse ongeveer drieduizend boekrecensies. Als enorme literatuurliefhebber koos Hesse voor het werk van Thomas Mann, Musil, Canetti, Max Fisch, Goethe, Stendhal, Voltaire, Flaubert, Tolstoj, Hamsun en tal van anderen. In samenwerking met Volker Michels is hieruit een selectie gemaakt. Dit boek is een typische Hesse-begeleider voor de literatuurliefhebber.

2. Narziss en Goldmund

In middeleeuws Duitsland wordt de jonge Goldmund door zijn vader naar het internaat gestuurd van het klooster Mariabronn. Min of meer opgedrongen door zijn vader heeft hij de intentie monnik te worden. Hij raakt erg bevriend met Narziss, één van zijn medeleerlingen die ook les geeft en bekend staat vanwege zijn intellectuele vermogens. Al snel merkt Narziss dat Goldmund niet voorbestemd is om monnik te worden.

3. Het Geluk van de Liefde

Wer lieben kann ist glücklich, meende de Duitse nobelprijswinnaar voor de literatuur Hermann Hesse. Het is niet voor niets een centraal punt in de wereldliteratuur, want maar weinig thema's kunnen zo heerlijk of dramatisch zijn als juist de zaken van het hart. Voor Hesse is het een van de belangrijkste sleutels in een mensenleven, wie zich uitsluit van de liefde dreigt te verkommeren, wie zich openstelt zal mogelijk het geluk vinden.
Oorspronkelijke titel: Wer lieben kan ist glücklich. Vertaler: Evert van Leerdam

4. Demian

Vanaf het moment dat Max Demian in de stad komt wonen, is Sinclair, de hoofdpersoon van het boek, door hem gefascineerd. Demian lijkt geheel zichzelf te zijn en kent geen gevoelens van angst en vernedering en eenzaamheid zoals Sinclair. In de loop der jaren ontmoeten ze elkaar slechts af en toe en gaat het bergafwaarts met Sinclair. Tot hij een foto ziet van de moeder van Demian - zijn droomvrouw, zijn geliefde leidster...

"Onvergetelijk is de elektriserende schok die 'Demian' na de Eerste Wereldoorlog teweegbracht. Het is een verhaal dat met griezelige nauwkeurigheid de zenuw van die tijd trof en de gehele jeugd in dankbare verrukking meesleepte." --Thomas Mann

"Nog steeds schijnt deze analyse van de puberteit betrouwbaar. Het gebruik van mystieke tekens en symbolen blijkt bij Hermann Hesse meer dan alleen maar een literair spelletje. 'Demian' is nog altijd een ontwikkelingsroman van de beste soort. De psychische crisisverschijnselen, de overgang van de ene bewustzijnstoestand naar de andere, het is alles uitstekend aangevoeld en verwerkt. 'Demian' is ook bepaald meer dan het verhaal van de jonge Emil Sinclair. Het is hét verhaal van een jeugd gebleven, ook nu nog, na meer dan vijftig jaar." --Martin Mooij in Het Parool

5. Franciscus van Assisi

In de middeleeuwen was de roomse kerk, als heerseres van de wereld, meer bezig met bewapeningen, bondgenootschappen, ban en straffen dan met de vrede van de zielen. Onder de verontruste volkeren ontstond grote nood en overal traden nieuwe leraren en gemeenschappen op, die vaak niet verachting van hun leven weerstand boden aan de zware vervolgingen van de kerk. In Umbrië raakte een onbekende jongeman in gewetensnood en besloot in grote deemoed een trouwe volgeling van de Heiland te worden. Dit was Giovanni Bernardone, genaamd St. Franciscus van Assisi, die voor zijn duizenden volgelingen tot in onze dagen een bron van vernieuwing en liefde is gebleven. Zo worden de laatste tijd overal in Europa Franciscaanse lekenorden opgericht, die zich door Franciscus laten inspireren, omdat hij zo dicht mogelijk bij de boodschap van het evangelie probeerde te komen. Ook voor de Duitse Nobelprijswinnaar Hermann Hesse werd Franciscus een bron van troost en geestelijke verjonging en tot een blijvende inspiratie van zijn leven en werk. Zijn kleine monografie, die 80 jaar lang niet meer verkrijgbaar was en zijn andere artikelen over Franciscus zijn nu gebundeld in dit boek. Alfred Krans, die eerder werk van Hesse voor Aspekt vertaalde, verzorgde ook deze keer de vertaling. Oorspronkelijke titel: Franz von Assisië

6. De Kunst van het ouder worden

Overpeinzingen en gedichten over het ouder worden, Met foto's van Martin Hesse. Hermann Hesse behoort tot de schrijvers die het geluk hadden oud te worden. Hierdoor kon hij over lange tijd toonaangevende karakteristieken in werk en leven vastleggen. Hesse was, na een leven vol intensiteit en productie, 85 jaar geworden. Hij keek terug op een carrière vol opgang en tegenspoed. Het aantal Hesse-golven in de literatuur is aanzienlijk geweest. Steeds werd gereageerd op de geheel eigen aspecten in zijn werk met betrekking tot de sociale en politieke omwentelingen van zijn tijd.

Vooral zijn relatie voor, tijdens en na de bruine revolutie stond centraal. Hesse was niet anti-Duits maar wel kritisch tegenover de zich aftekenende totalitaire staat. Deze bewogenheid deed hem door diepe dalen gaan. Door zijn hele werk heen strooide hij zijn doorleefde gedichten en teksten over het ouder worden. De jaren maken hem werkelijk wijs. Hij doorziet steeds beter de knelpunten in zijn leven, hij waardeert meer en meer het dagelijks opkomen van de zon. Bij verlies van kleur en hartstocht geniet hij steeds meer van contouren en profielen.

Ouder worden blijft in hem de jeugd leven. Het ouder worden neemt hij als afscheid mee naar de mooiere wereld na het graf. De thans weer gelezen en geprezen Hesse leert ons de kunst van het ouder worden. Dit voor alle liefhebbers van Hesse verrassende boek is voorzien van foto's van Hesse's zoon Martin Hesse. Het boek werd samengesteld door Volker Michels. Evert van Leerdam verzorgde de vertaling.

7. In Reis naar het morgenland

geeft Hesse gestalte aan de droom van de jeugd, de bevrijding van maatschappelijke banden, en de langzame overgang van de westerse mens naar de zuivere mystiek van het oosten.

8. De Steppenwolf

Harry Haller is een melancholische en eenzame man, een teruggetrokken intellectueel die weinig plezier aan zijn bestaan beleeft. Hij probeert een balans te vinden tussen het dierlijke in hemzelf en zijn rationele karakter, zonder toe te willen geven aan de door hem zo verachte burgerlijkheid. Dan ontmoet hij de levenslustige en onbezorgde Hermine, een vrouw die zijn precieze tegenpool is, en zijn leven ondergaat een drastische verandering.

9. Siddhartha

is het verhaal van een jongen op zoek naar zijn ware innerlijk. Hij vindt het noch bij Boeddha, nog in het wereldse leven. Bij de rivier, symbool van de harmonie en vergankelijkheid, leert hij de dingen lief te hebben en te begrijpen.

10. Boccaccio

Met het beroemde Boccaccio brengt uitgeverij Aspekt wederom een mooie titel van de meesterverteller Hermann Hesse, die momenteel weer op veel belangstelling mag rekenen. Eerder al bracht Aspekt De kunst van het ouder worden en De terugkeer van Zarathoestra, beschouwingen dus van het leven op latere leeftijd en zijn opvattingen over de politiek extreme stromingen, waartegen hij waarschuwde. Recentelijk verscheen ook van de hand van Alois Prinz de bekroonde biografie De bekoring van het begin over het leven van Hermann Hesse. Martin Ros werkt momenteel voor Aspekt aan de monografie Hesse, een profiel.

Deze kleine novelle die zich afspeelt in het schilderachtige Florence is een beroemd juweeltje uit het werk van Hesse. Hesse zelf beschouwde de stad niet voor niets als zijn 'thuis'. De slimme ijverige koopman Boccaccio is de hoofdpersoon in dit aangrijpende juweeltje.

11. De terugkeer van Zarathustra

is het antwoord van Hermann Hesse op het politieke radicalisme van zijn tijd. Zowel de dogma's van rechts als links worden door Hermann Hesse tegen het licht gehouden en ontdaan van elke vorm van mysificatie. Het resultaat is een uiterst verrassend en relativerend boek dat zeker ook in onze huidige gespannen tijd van grote waarde is.

Robert Jung typeerde het dan ook als een visionaire blik, welke verder gaat dan de waan van de dag. Het geeft het individu een handreiking om zich te weer te stellen tegen revolutionaire programma's en functionarissen. Alfred Krans vertaalde dit boek, dat onder de titel Zarathustras Wiederkehr bij uitgeverij Suhrkamp verscheen, voor de Nederlandse lezers. Het boek komt op een goed moment nu de interesse voor Hermann Hesse zowel nationaal als internationaal weer snel groeiende is. Volker Michels verzorgde het nawoord.

12. Het kralenspel

is een utopische roman over de strijd van de mens tegen de barbaarse machtswellust. Decor van deze toekomstroman is de denkbeeldige staat Kastalië, waarin het 'Kralenspel', een ongekend instrument, de totale inhoud en alle waarden van onze cultuur heeft verwerkt. Wat Hesse - diep geschokt door de Tweede Wereldoorlog - wilde, was de genezende krachten zichtbaar maken die uit de chaos weer tot orde kunnen leiden. Het kralenspel wordt beschouwd als het magnum opus van de in 1946 met de Nobelprijs voor de Literatuur bekroonde schrijver.

...

francine1951@gmail.com [bron: https--www.spirituelevrienden.com/boeiende-persoonlijkheden/hermann-hesse]