||boek: Don Quichote||'s werelds meest geliefde boeken 63

||door: Reader's Digest, Miguel de Cervantes

||taal: nl
||jaar: 2001
||druk: ?
||pag.: 440p
||opm.: hardcover|zo goed als nieuw

||isbn: 90-6407-592-1
||code: 1:000195

--- Over het boek (foto 1): Don Quichote ---

Het wereldberoemde verhaal van de dolende ridder Don Quichot, met zijn schildjongen Sancho Panza, lijkt een waarschuwing tegen het te veel lezen van fantasierijke verhalen. De zwakkere geesten in onze sa-menleving zouden er zich niet van kunnen distantiëren en allerlei gekke dingen uit gaan halen, in de veronderstelling dat de fantasieën tot leven zijn gekomen.

Helaas zien we dat tegenwoordig ook ontstaan door het kijken naar films die bijvoorbeeld te gewelddadig zijn, of computerspellen die de zwakke broeders (en zusters) aanzetten tot de meest afschuwelijke dingen, terwijl ze de gedachte hebben dat het bij een soort spel hoort.
Maar, wat is het verhaal van de dolende ridder dan toch heerlijk onschuldig en wat een genot om het te lezen.

Het originele boek is in een modernere toon gezet en tevens verrijkt met een aantal prachtige illustraties.

[bron: https--www.standaardboekhandel.be]

Don Quichot (Spaans: Don Quijote of Quixote) is de hoofdpersoon in de door Cervantes geschreven roman De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha. Deze roman bestaat uit twee delen: het eerste werd gepubliceerd in 1605, het tweede in 1615.

Het boek is een van de eerste geschreven romans in een moderne Europese taal. Het vertelt de komische reisavonturen van een oude edelman die denkt dat hij een dolende ridder is. Deze hoofdpersoon, Don Quichot, is het stereotype van de idealist, een dwaze held die zich met zijn goede bedoelingen maar onpraktische daden min of meer belachelijk maakt.

Door het lezen van te veel ridderromans is de hidalgo (laagste adellijke rang in Spanje) Alonso Quijano zijn verstand kwijtgeraakt. Zichzelf het imago van een dolende ridder aangemeten hebbend, verlaat hij onder de naam Don Quichot van La Mancha (naar zijn geboortestreek) zijn huis en begint een dwaaltocht over de wegen en het platteland van Spanje. Gezeten op zijn strijdros Rocinant, in feite een oude, uitgemergelde boerenknol die hij ophemelt tot raspaard, en gehuld in een oud verroest harnas en een papieren helm, trekt hij ten strijde tegen alle soorten van onrecht en onrechtvaardigheid. Door het stellen van goede daden hoopt hij beroemd te worden en zo in de gunst te komen van zijn grote liefde, de wonderschone Dulcinea. De queeste naar deze hoofse en begeerlijke prinses, die in feite zijn idealisering is van Aldonza Lorenzo, een eenvoudige boerendochter uit het naburige dorp El Toboso, die hij nog nooit heeft gezien, en die vermoedelijk zelfs niet eens bestaat, is een parodie op het genre van de amour lointain.

Op zijn trektocht wordt Don Quichot vergezeld door zijn buurman en dienaar Sancho Panza. Sancho is een kleine boer, analfabeet maar niet dom, met veel en lekker eten en drinken als zijn belangrijkste interesses. Sancho weet dat z'n meester niet helemaal goed bij z'n hoofd is, Sancho betitelt hem als "Ridder van de droevige figuur", maar toch volgt hij hem, want zijn zwakheid voor de aardse geneugten maakt dat hij gelooft in de grote beloning die Don Quichot hem in het vooruitzicht stelt.

Dat Don Quichot behoorlijk in de war is blijkt als hij herbergen aanziet voor kastelen, geestelijken voor schurken (kritiek op de kerk), windmolens voor reuzen (Don Quichot herinnert zich de mythische reus Briareüs en acht de wijze tovenaar Frestoen hiervoor verantwoordelijk omdat deze hem de roem van de zege niet zou gunnen), een prostituee voor een prinses, een kudde schapen voor een leger (kritiek op het kuddegedrag van mensen). Zo bevrijdt hij ook enkele "staatsgevaarlijke misdadigers" (mensen die omwille van een afwijkende mening gevangen werden gezet) en gaat hij flink tekeer tegen een begrafenisstoet. Maar zijn waanideeën stuiten steevast op de nuchterheid, de voorzichtigheid en de spreekwoorden van Sancho. Deze botsing tussen de ideale en fictieve wereld van Don Quichot en de werkelijke wereld van Sancho is een hoofdthema van het boek en meteen ook de bron van een groot deel van zijn humor.

Al reizend ontmoeten Don Quichot en Sancho veel verschillende personages, van herders tot edelen, van misdadigers tot priesters, van gegriefde vrouwen en jaloerse mannen tot hitsige meiden en dolle verliefden. Een ander hoofdthema van de roman wordt hier duidelijk: de liefde. In de ridderromans komt alleen de hoofse liefde voor; Cervantes laat zien dat er veel meer is: van versmade liefde tot overspel, van ideale vriendschap tot onmogelijke liefde, van zuivere aanbidding tot pure lust.

Het tweede deel van de roman is surrealistisch en bevat een sterk zelfreflecterend karakter. Deze introspectie was ongekend in literaire werken. Zo ontmoeten Don Quichot en Sancho meerdere personages die het eerste deel van het boek gelezen hebben en hen en hun avonturen dus kennen. Niet langer meten Don Quichot en Sancho zich met de reële wereld, maar beleven ze avonturen die door die andere personages en voor hun vermaak op touw gezet worden - zoals hun beider hemelvaart op een houten paard, of de verrassend nobele regering van Sancho over een imaginair eiland. De metafoor van "de wereld is een schouwtoneel" wordt hier letterlijk waar. Daardoor lijkt de wereld vaak gekker te zijn dan Don Quichot zelf. Helemaal op het einde van het verhaal, na een deugddoende slaap van 6 uren, krijgt hij zijn verstand terug. De lezer kan zich dan afvragen of deze eerdere dwaasheid van Don Quichot niet waardevoller en menselijker was dan de nieuw hervonden nuchterheid.

Een saillant detail uit het tweede deel is de spot die Cervantes drijft met de schrijver Alonso Fernández de Avellanada - zonder deze overigens bij naam te noemen. Deze Fernández maakte gebruik van het succes van Don Quichot door in 1612 een vervolg op het avonturenboek te schrijven. Het echte tweede deel, van Cervantes zelf, verscheen pas in 1615 en haalt aan het eind een paar keer uit naar de fouten in deze falso Quijote. Om verdere apocriefe verhalen te voorkomen liet Cervantes zijn hoofdpersoon, aan het slot van het tweede deel bij zinnen gekomen, sterven.

Werkloze lezer, zonder erewoord zult ge van me geloven dat ik dit boek, als kind van mijn inzicht, graag had gemaakt tot het mooiste, fierste en verstandigste dat men zich denken kan. Maar de natuurwet die zegt dat alles zijns gelijke voortbrengt kon ik niet breken. Zo begint Cervantes het voorwoord van zijn boek, brutaal en met zelfspot, maar ook meteen een hoofdthema van het boek aanduidend: de kloof tussen mooie droom en harde praktijk. In het boek zelf verbeelden Don Quichot en Sancho Panza (oftewel, zeer vrij en oneerbiedig vertaald, de heer Blaaskaak en Dikke Pens) deze klassieke tegenstelling van geest tegenover lichaam, rede tegenover begeerte, idealen tegenover de werkelijkheid. Steeds weer botsen de wanen van Don Quichot op de feiten van Sancho - de geest wil wel, maar het lichaam kan niet; de rede heeft fraaie ideeën, maar de natuur laat zich niet foppen: de feiten lijken het altijd te winnen.

Behalve een allegorie is het boek ook een parodie: "één grote scheldpartij tegen de ridderroman", een genre dat in de zestiende en zeventiende eeuw bijzonder populair was, "door velen verfoeid maar door zovelen meer geprezen". Overdreven emoties, absurde plotwendingen en ongeloofwaardige personages waren de euvels waar de ridderroman aan leed.

Maar Cervantes heeft ook gewoon een goed en vermakelijk boek willen schrijven. In het voorwoord laat hij een vriend zeggen: Je moet zorgen dat je betoog eenvoudig, in treffende, fatsoenlijke, welgekozen bewoordingen en welluidende, geestige zinsneden is gesteld, waarbij je je bedoeling zo goed mogelijk schetst en je ideeën uiteenzet zonder ze ingewikkeld en duister te maken. Zorg ook dat bij het lezen de zwaarmoedige lezer een lach opbrengt, de goedlachse zijn lach verbreedt, de simpele niet wordt gekwetst, de schrandere je vindingrijkheid bewondert, de ernstige geen aanstoot neemt, en de voorzichtige je zijn lof niet onthoudt. (vertaling: Barber van de Pol). In zijn symbolische verbranding van de ridderromans krijgt slechts één vijftiende-eeuws werk genade: Tirant lo Blanc van Joan Martorell. Cervantes schrijft letterlijk: ik wil benadrukken dat ik daarin een schat aan genoegen en een mijn aan vermaak heb aangetroffen met ridders van vlees en bloed.

Het boek werd in 1624 in Portugal gecensureerd door de Spaanse overheersers, in 1640 werd in Spanje door de Inquisitie één zin uit het boek geschrapt: "Werken van liefdadigheid die achteloos worden gedaan, hebben geen waarde".

Het boek kan ook gezien worden als een persiflage op de contrareformatie (vergelijking van Jezus en Don Quichot).

De oorspronkelijke titel van Cervantes' boek is El ingenioso hidalgo don Quixote de la Mancha. Deze schrijfwijze van de naam met een 'x' is overgenomen in het Engels, vanouds met de onherkenbare uitspraak 'Kwíkset'. Sindsdien is echter in het Castiliaans de uitspraak veranderd en de spelling gewijzigd, waardoor de 'x' (uitspraak 'sj') een 'j' (uitspraak: harde 'g') geworden is. In modern Spaans is het dus Don Quijote, uitspraak 'Kigotte' (niet 'Kigoote').

In het Spaans van de zeventiende eeuw werd de naam van de ridder dus uitgesproken als 'Kiesjotte'. In het Frans werd dat geschreven als Quichotte. In het Nederlands werd de Franse schrijfwijze overgenomen en omdat in het modernere Frans de laatste lettergreep onhoorbaar is, veranderde de Nederlandse schrijfwijze ook wel in Quichot. Deze spelling zonder de laatste lettergreep komt dus niet uit het Spaans. De 'ch' in La Mancha wordt correct op de Spaanse manier uitgesproken ('tsj'), dus de moderne Nederlandse uitspraak is: 'Don Kiesjot van La Mantsja' (niet 'Mansja'). Dit is vrijwel gelijk aan de oorspronkelijke uitspraak, op de eindlettergreep van Quixote na. Er zijn echter veel Nederlanders die vasthouden aan de juistere uitspraken Kiegotte of Kiesjotte. Een groot deel van de Nederlandse vertalingen en bewerkingen gebruikt de spelling Quichotte.

De figuur van Don Quichot en zijn daden zijn in het dagelijkse taalgebruik terechtgekomen met onder meer deze uitdrukkingen:

• tegen windmolens vechten - een denkbeeldig gevaar bestrijden, of ook: proberen te veranderen wat niet te veranderen is, een hopeloze strijd voeren;
• een klap van de molen(wiek) gehad/gekregen hebben - niet goed bij zijn verstand zijn;
• een donquichot - iemand die een hopeloze strijd levert, iemand die nutteloze doelen nastreeft of een onbereikbare liefde najaagt, iemand die buiten de werkelijkheid staat;
• donquichotterie - dwaas-idealistisch optreden;
• een dulcinea - een geïdealiseerde, onbereikbare vrouw;
• een rossinant - een slecht paard.

In de grafische kunst

De helden van Cervantes hebben de verbeelding geprikkeld van talloze boekillustratoren. De eerste complete geïllustreerde editie verscheen te Dordrecht in 1657. De 26 prenten waren waarschijnlijk gemaakt door drukker Jacob Savery. Uitgever Verdussen in Antwerpen nam ze in 1672/73 deels over en vulde ze aan met 16 nieuwe gravures van Frederik Bouttats (ontwerper onbekend). De Ibarra-editie van 1780 was versierd met gravures van Manuel Salvador Carmona naar José del Castillo en andere kunstenaars. Ook de 19 platen naar José Rivelles in een editie van 1819 zijn nadien veel gebruikt. In Frankrijk onderscheidde Tony Johannot zich met overvloedige illustraties (1836), in populariteit nog overtroffen door Gustave Doré (1863). De beroemdste illustraties in de Lage Landen zijn die van Albert Hahn jr. (1930). Salvador Dalí maakte voor een Franse editie uit 1964 vier lithografieën.

Ook bij schilders en andere grafische kunstenaars was het thema razend populair. Enkele markante werken:

• De reeks van 28 wandtapijten ontworpen door Antoine Coypel tussen 1715 en 1727 (ook de kartons zijn bewaard).
• De tekening Don Quichotte in zijn bibliotheek van Francisco de Goya (1812).
• Verschillende schilderijen van Honoré Daumier.
• Een serie imposante werken van de oorspronkelijk Spaanse maar in Nederland woonachtige kunstenares Lita Cabellut.

De levenswandel van Don Quichot is meerdere malen op muziek gezet. Hieronder een (niet complete) lijst van orkestwerken, balletten, liederen en opera's op zijn thema:

• Jacques Brel: L'Homme de la Mancha (1968).
• Joan Manuel Serrat: Vencidos (1971).
• Roberto Gerhard: Don Quichotte, ballet uit 1941, waaruit hij twee orkestsuites samenstelde (1e 1941, 2e 1947), een revisie van het ballet werd in 1949 voltooid.
• Jesús Guridi: Una aventura de Don Quijote.
• Jacques Ibert: Don Quichotte, muziek bij een filmproductie uit 1932.
• Wilhelm Kienzl: Don Quixote, opera, op. 50.
• Jules Massenet: Don Quichotte, comédie héroïque en cinq actes.
• Felix Mendelssohn Bartholdy: Die Hochzeit des Camacho, opera, op. 11.
• Léon Minkus: Don Quixote, ballet.
• Maurice Ravel: Don Quichotte à Dulcinée, drie liederen.
• Anton Rubinstein: Don Quixote, 'muzikale schildering' uit 1870, op. 87.
• Robert W. Smith: Don Quixote, Symphony Nr. 3 voor harmonieorkest (2008).
• Richard Strauss: Don Quixote, fantastische Variationen über ein Thema ritterlichen Charakters, op. 35, voor cello (Don Quichot), altviool (Sancho Panza) en orkest (1896-97)
• Georg Philipp Telemann: Don Quichotte auf der Hochzeit des Comacho, komische opera.
• Mitch Leigh: De man van La Mancha, muziek bij deze Broadwaymusical uit 1965.
• Patrick van Deurzen: Choral, Fugue & Prelude uit 2005, blaaskwintet, waar in ieder deel teksten uit Don Quichot voorgedragen moeten worden.
• Het Nationale Ballet: Don Quichot.
• Eric Vaarzon Morel: De nieuwe wereld van Don Quichot, van 2011/2012 in de Nederlandse theaters. Met Maarten Ornstein (basklarinet), Carlos Denia (flamencozang), flamencodanseres Raquela Ortega en zanger-rapper Brownie Dutch.
• Magazine 60: Don Quichotte (no están aqui) uit 1985.

Trivia

• Don Quichot staat afgebeeld op een herdenkingsmunt van 2 euro die Spanje in 2005 uitgaf.
• In Frankrijk opereerde in 2007 een actiegroep die zich De kinderen van Don Quichot noemde. De groep zette 250 tenten op in een rijke wijk van Parijs, om zo de aandacht te vragen voor het daklozenprobleem.
• De verhalen rondom onder anderen Don Quichot worden opgevoerd in het Siciliaanse marionettentheater Opera dei Pupi.
• Terry Gilliam, Hollywoodregisseur en Monty Python-acteur, verfilmde het verhaal van Don Quichot met onder anderen Jonathan Pryce en Adam Driver, maar door vele tegenslagen kwam de film pas in 2018 onder de titel The Man Who Killed Don Quixote in de bioscoop. In 2002 verscheen een documentaire over de eerdere pogingen van Gilliam, getiteld Lost in La Mancha. Deze documentaire werd geregisseerd door Keith Fulton en Louis Pepe.
• Het Suske en Wiske-verhaal De straatridder is gebaseerd op het boek. Lambik speelt Don Quichot en Jerom is Sancho Panza.
• Asterix en Obelix komen hen ook tegen in het album Asterix in Hispania.

Don Quichot, na de bijbel een van de meest vertaalde boeken, is vier keer integraal uit het Spaans in het Nederlands overgezet. Lambert van den Bos was in 1657 de eerste met Den verstandigen vroomen ridder, Don Quichot de la Mancha. Op een tweede vertaling was het wachten tot de polyglotte advocaat Christiaan Lodewijk Schuller tot Peursum in 1854-59 De vernuftige jonkheer Don Quichote van de Mancha liet verschijnen, een consciëntieuze vierdelige versie (deel I, deel II, deel IV), waarvan talloze bewerkingen zijn afgeleid, onder meer de populaire Vlaamse bewerking van René De Clercq (1930). In 1941-43 bezorgden de hispanist C.F.A. van Dam en de dichter J.W.F. Werumeus Buning een moderne vierdelige vertaling onder de titel De geestrijke ridder Don Quichot van de Mancha. Onder hun rijke, archaïserende Nederlands stelden ze de dolende ridder mogelijk als geschifter voor dan Cervantes bedoeld had. Barber van de Pol bracht in 1997 een vlot leesbare en nauwkeurige vertaling: De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha.

[bron: wikipedia]

De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha werd geschreven door Cervantes. Hij begon rond zijn vijftigste aan zijn boek in een gevangenis in Sevilla. Het werd gepubliceerd in 1605. Het werd zo'n succes in Spanje dat een andere schrijver in 1614 zomaar een tweede deel schreef. Dat boek was veel oppervlakkiger dan dat van Cervantes, en vooral plat, boers en komisch. Cervantes kon er niet mee lachen en kroop meteen weer in de pen. Ook hij schreef een vervolg op zijn eerste boek. Dat kwam uit in 1615, een jaar voor de schrijver stierf. De twee delen van Cervantes vormen samen het boek zoals wij het gaan lezen.

De hoofdpersoon is een hidalgo, een lagere edelman, en heet eigenlijk Alonso Quijano el Bueno. Op basis van de vele ridderromans die hij leest, neemt hij op een mooie dag het besluit om zelf tegen het onrecht te gaan vechten. Hij noemt zichzelf Don Quichot van La Mancha - maar wij mogen ook Don Q zeggen. Een behulpzame herbergier slaat hem tot ridder.

En ook wie het boek nog niet las, kent hem al wel een beetje. Sinds de 17e eeuw is Don Quichot een erg populair figuur, alomtegenwoordig in ons culturele leven. We zien zo de beelden voor ons van de slungelige, magere, dolende ridder, aangekleed met een verroest harnas en een scheerkom als helm, zittend op zijn oude knol, met naast hem zijn goed in het vlees zittende helper Sancho Panza op een ezeltje. Die oude knol is voor hem een prachtig paard dat hij de naam Rocinante gaf. We kennen ook allen het verhaal van het gevecht tegen de windmolens, die voor hem reuzen zijn. Don Q is een idealist die tegen het onrecht tekeergaat. Ook weten we dat hij in de war is, niet altijd de grens kan trekken tussen werkelijkheid en fantasie. En we weten dat hij tot over zijn oren verliefd is op zijn edele dame Dulcinea - eigenlijk een eenvoudig boerenmeisje.

Don wat?

Dit boek kan op een eenvoudig niveau worden beschouwd als een avonturenroman. We kunnen in het spoor van deze vreemde ridder zijn hilarische, maar tegelijk ook tragische avonturen meebeleven. Maar dit boek is zo veel meer. Het wordt ook wel eens de eerste moderne roman genoemd. En ook de mooiste roman aller tijden! Een boek vol kritiek op de bestaande literatuur, de ridderromans, inclusief de verhalen over de hoofse liefde bijvoorbeeld. Want daarop is het een heel geestige, maar ook diepgaande parodie. Het is een raamvertelling. Het is een boek waarin literatuur werkelijkheid wordt. En Cervantes zou de eerste auteur ooit zijn geweest die een spel speelt met werkelijkheid en fictie. De lezer is gewaarschuwd...

Wordt er nog gezongen?

Cervantes heeft met zijn Don Quichot niet alleen andere schrijvers, beeldend kunstenaars, theater- en filmmensen... geïnspireerd, maar ook heel wat muzikanten. Tal van balletten, opera's, liederen en musicals zijn op het boek gebaseerd. Het zijn er veel te veel om allemaal vermeld te worden, dus ook dit keer volgt een eigenzinnige selectie.

Niemand minder dan Jacques Brel kroop in de huid van Don Quichot. In 1965 pakte hij de musical Man from La Mancha met muziek van Mitch Leigh aan. Hij maakte er een knappe Franse versie van en speelde zelf de hoofdrol in zijn L' homme de la Mancha. De première vond plaats in 1968 in De Munt in Brussel. Het werd een groot succes en nog steeds wordt het stuk met regelmaat hernomen. De musical van Mitch Leigh werd trouwens ook verfilmd in 1972, met Peter O'Toole in de hoofdrol. En er werden Nederlandstalige versies van gemaakt.

Helemaal anders zijn de Don Quichotte-suite van Telemann, het symfonische gedicht Don Quixote van Richard Strauss, de drie liederen Don Quichotte à Dulcinée van Maurice Ravel of de opera voor een poppenkast van Manuel Da Falla El retablo de maese Pedro. Dit is maar een kleine greep uit de vele muziekstukken die hun inspiratie vonden bij Don Q.

Ik wil jullie graag laten kennismaken met het werk van Jordi Savall Romances y Músicas uit 2005, een 'libro-disco'. Het is niet alleen een cd-box met twee cd's, er zit ook een begeleidend boek bij dat niet alleen de teksten bevat, maar ook een aantal essays. De luisteraar kan de gebeurtenissen in het boek van Cervantes volgen aan de hand van een voorgedragen tekst van de hoofdlijnen, begeleid met muziek. Het werd uitgebracht naar aanleiding van de 400e verjaardag van de publicatie van het tweede boek van Cervantes.

Het boek is ook een bron van muzikale inspiratie voor tal van pop- en rockartiesten. Eentje nog? Kennen jullie deze van Coldplay? Zing gerust mee met Don Quixote (Spanish Rain).

So we left La Mancha
Headed out for higher plains
Me and Sancho Panza
Looking for adventure
Rosinante at the reins
To the windmills answer
You'll never be lonely
You'll never be lonely ever again
You'll never be lonely
You'll never be lonely again
I heard you never get wet in Spanish rain
So they sent the doctor, for examining my brain

[...]

Uitsmijter

Hopelijk is het niet alweer achterhaald, maar volgens mij is het meest recente werk dat geënt is op De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha, het nieuwste boek van Salman Rushdie Quichotte, dat eind deze maand in het Engels verschijnt. Het is een modern eerbetoon aan Cervantes. Maar laten we eerst samen met het Klassieker-Genootschap het origineel lezen!

[bron: https--www.hebban.nl]

--- Over (foto 2): Reader's Digest ---

About Reader's Digest

Reader's Digest unites its readers and their families like no other brand through the simplest of acts: sharing stories, laughs, and great advice. Heading into its 100th anniversary, Reader's Digest is America's fourth largest-circulation magazine brand, standing out more than ever in today's cultural landscape due to its themes of optimism, faith, heroism, trust, humor, and wellness. Online RD.com publishes hundreds of original articles a month to give homeowners peace of mind, and save them time and money, by helping them know exactly what and what not to worry about. Our new brand, the Healthy, covers health and medical information with depth and authority, while our books, including the famous condensed fiction series Select Editions, deliver a bundle of emotions from curiosity and amazement to reassurance, gratitude, and amusement. In all its work, Reader's Digest carries on its singular, historic vision: to bring out the good in people and families everywhere.

Our History

Reader's Digest was first published in 1922 by DeWitt Wallace and Lila Acheson Wallace. A man ahead of his time and the world's earliest "content curator," DeWitt Wallace recognized that people were hungry for information but overwhelmed by choice, so he began collecting the best stories from a vast array of publications and condensing them into what today is almost universally referred to as "the Reader's Digest version." Each issue contained 31 articles (one to read each day of the month) of "enduring value and interest, in condensed and compact form." Within five years the Wallaces were printing and distributing 30,000 copies.

By the 1940s, the Digest had surpassed 1 million copies a month and was the best selling publication in America-exceeded in sales only by the Bible and spreading its own gospel of "America the Great."
Ground-Breaking Journalism

Through the years Reader's Digest editors continued to curate the best content from foremost publications and began also to commission ground-breaking reporting and original works that influenced public perception and sometimes forged changes in policy.

1935: "And Sudden Death" by Joseph C. Furnas reported on the rising death toll caused by automobile accidents-and some say laid the groundwork for seat-belt safety laws.

1940: "I Quit Smoking, or Cooper's Last Stand" by Courtney Ryley Cooper was included in the case file for the congressional hearings on the tobacco industry.

1950: "How Harmful are Cigarettes?" by Roger William Riis.

1952: "Cancer by the Carton" by Roy Norr contributed to the largest drop in cigarette consumption America had seen since the Depression.

1962: "Danger: Smoke at Your Own Risk" summarized the latest findings from the scientific community about the health risks of smoking, including the then-newly discovered link to heart disease.

1965: "The Shame of Our Nursing Homes" by Alfred Balk brought the horrors of nursing home abuse into America's living room and consciousness.

1977: Murder of a Gentle Land: The Untold Story of a Communist Genocide in Cambodia. A Reader's Digest original book by John Barron and Anthony Paul, it was the first documented account of Khmer Rouge atrocities.

1980: "Chappaquiddick: The Still Unanswered Questions" by John Barron. A Reader's Digest commissioned original, the article presented new reporting on tidal conditions and the speed of the car on the night of the fatal crash that reopened the case in many readers' minds and is widely believed to have contributed to Kennedy's failure to win the Democratic nomination for president.

1996: "Horror in the Heartland" by Henry Hurt described the life and capture of Oklahoma bomber Timothy J. McVeigh, the lives of some of the victims, and lasting affects on family, rescuers, and survivors.

2013: Reader's Digest conducted a global social experiment to find the most "honest" cities-by dropping hundreds of wallets (all contained a cell phone number inside) and seeing how many were returned. Four continents, 16 cities, 192 wallets later, 47% of the wallets-almost half-had been returned. While Helsinki was the city with the greatest returns and Lisbon the city with the fewest, the survey found that honesty did not break down over gender or age lines. But honest people everywhere shared one single trait: they believed it was the only way to behave in such a situation.

Our Mission

Today, on the cusp of our 100th birthday, we continue to curate the very best and most engaging content for our readers, both print and digital.

Reader's Digest shares trusted advice and stories to help you and your family enjoy healthy, wealthy, and wise lives. We get to the heart of the matter and keep it simple, informative, and fun.

"Shares" summarizes our process in a word. What authors, experts, journalists, and our own community shares with us, we in turn share with the world.

"Trusted" is our core trait, and we double down on it. Whether it's a thrilling real-life drama or an in-depth article about colon cancer, we strive for everything we publish to be accurate and in context.

"You and your family" remain our North Star. We'll always look for opportunities to be a glue of good feeling and life lessons across the generations.

The Reader's Digest Version gets to the "heart of the matter" with light-heartedness whenever possible. That means "simple, informative and fun" applies across every platform.

Finally-"healthy, wealthy and wise." Our promise applies across America's three most important universal aspirations, hearkening back to Founding Father Ben Franklin.

Our Editorial Team

Our editorial team is made up of writers, editors, and contributors with extensive professional experience in their fields of expertise. We share a journalistic commitment to providing our readers with the very best and most authoritative information on the internet. Meet the editorial team.

Affiliation

Reader's Digest is part of Trusted Media Brands, home to some of the most iconic brands in the country, reaching a uniquely engaged audience across multiple digital platforms, social media, magazines, books, music, and events.
Reader's Digest Worldwide

Reader's Digest was the first print magazine to go international, starting with the United Kingdom in 1938, followed by a Spanish language edition in 1940, and eventually publishing in 17 languages in 34 countries. Today Reader's Digest is published in 22 countries.

Contact Us

Reader's Digest editorial division is headquartered in White Plains, NY:

Trusted Media Brands
44 S. Broadway
White Plain, NY 10601

[source: https--www.rd.com/about-readers-digest]

--- Over (foto 3): Miguel de Cervantes ---

Miguel de Cervantes Saavedra (Alcalá de Henares, 29 september 1547 - Madrid, 22 april 1616) is een van de belangrijkste roman- en toneelschrijvers uit de Spaanse literatuur. Hij schreef een twintigtal toneelwerken, maar is vooral bekend geworden door zijn boek Don Quichot van La Mancha (El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha).

Cervantes werd geboren in Alcalá de Henares, een universiteitsstad dicht bij Madrid. Zijn vader, Rodrigo de Cervantes, was barbier-chirurg en combineerde dus, zoals in die tijd gebruikelijk, de kappersstiel met het uitvoeren van kleine chirurgische ingrepen. Cervantes behoorde dus tot wat we de middenklasse kunnen noemen. Over zijn vroege jeugd is weinig bekend. Zijn familie lijkt nogal wat rondgereisd te hebben in Spanje en woonde onder meer in Sevilla, waar Miguel mogelijk de jezuïetenschool volgde. In 1566 vestigde het gezin zich in Madrid. Hoewel ze nabij de universiteit woonden volgde Cervantes nooit een universitaire opleiding. Het eerste spoor dat van zijn schrijversactiviteiten bekend is dateert uit 1569. Het komt uit een literaire compilatie van de directeur van de humanistische academie in Madrid, López de Hoyos. Hierin beschrijft deze Cervantes als 'onze jonge en dierbare leerling' en sluit ook enkele van Cervantes' gedichten in die de jongen opdroeg aan de nagedachtenis van de pas overleden koningin, Elisabeth van Valois (1546-1568).

Hoewel hij katholiek was, maakte zijn deels joodse afkomst dat hij het niet makkelijk had in het Spanje van de strenge contrareformatie. In 1569 verliet hij Spanje en trok hij in dienst van Giulio Acquaviva, die in 1570 kardinaal werd naar Italië. Daar publiceerde Cervantes enkele elegieën. In dienst van de Spaanse tercios trok hij door Italië en vocht hij tegen de Ottomanen in de Slag bij Lepanto, die plaatsvond op 7 oktober 1571. In het gevecht verwondde hij zijn linkerhand die voorgoed verlamd bleef. Vanaf toen werd hij el manco de Lepanto (de gebrekkige van Lepanto) genoemd. Na zes maanden hospitaal in Messina was hij voldoende hersteld om weer in actieve dienst te gaan. Tijdens een verlof werd de galei die hem in 1575 naar Barcelona bracht gekaapt door Barbarijse zeerovers uit Algiers. Cervantes verbleef er vijf jaar als slaaf in gevangenschap en deed vier vruchteloze ontsnappingspogingen. Hij werd in 1580 vrijgelaten nadat er losgeld was betaald door zijn ouders en de Trinitariërs.

Terug in Spanje huwde hij met Catalina de Salazar y Palacios (1584) en publiceerde in 1585 La Galatea. Hij was verder enige tijd actief als handelaar en belastingambtenaar.

In 1597 begon hij, terwijl hij in Sevilla gevangen zat wegens onbetaalde schulden, met het schrijven van het boek Don Quichot. In 1605 publiceerde hij het eerste deel: El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha, in hedendaagse spelling 'Quijote' en in het Nederlands De vernuftige edelman Don Quichot(te) van La Mancha. Het boek was al meteen na verschijnen een groot succes, omdat het de eerste roman was waarin de draak werd gestoken met het klassieke epos. De hoofdpersoon in Don Quichot is een oude maar idealistische dwaas die, geholpen door zijn knecht Sancho Panza, ten strijde trekt tegen allerlei (vermeend) onrecht.

In 1613 publiceerde Cervantes Novelas Ejemplares (De voorbeeldromans), een collectie van 12 korte verhalen. Het tweede deel van Don Quichot verscheen pas 10 jaar later, in 1615. Ook in 1615 kwam Ocho Comedias y Ocho Entremeses Nuevos Nunca Representias uit.

De roman Don Quichot was weliswaar succesvol, maar Cervantes verloor de daardoor verworven inkomsten weer waardoor hij in 1616 in Madrid in armoede stierf. Na zijn dood werd zijn roman Los Trabajos de Persiles y Sigismunda uitgegeven. Cervantes beschouwde dit werk als wat de kroon op zijn oeuvre moest worden.

De invloed van Cervantes op het Spaans en het Frans was zo groot dat de Spaanse taal in beide landen als la lengua/la langue de Cervantes wordt beschouwd.

De Spaanse euromunten van 10, 20 en 50 cent tonen zijn beeltenis.

Vier eeuwen lang was onbekend waar Cervantes begraven was. Begin 2015 zijn de stoffelijke resten gevonden onder het Convento de las Trinitarias Descalzas-klooster (Klooster van de Ongeschoeide Trinitariërs) in het centrum van Madrid. Op 11 juni 2015 is hij herbegraven in de Sint Ildefonsokerk van dit klooster.

Bibliografie (selectie)

• La Galatea (1585)
• Don Quichot van La Mancha (1605)
• Het boek werd in 1657 in het Nederlands vertaald door Lambertus van den Bos onder de titel "Den verstandigen vroomen ridder, Don Quichot de la Mancha". Met 12 gravures gestoken door Salomon Savery, was dit de eerste geïllustreerde uitgave van het boek. De vertaling van Van den Bos was razend populair en beleefde zevenmaal een herdruk. Tweemaal werd er een lofdicht gemaakt om de vertaling te eren.
• Novelas Ejemplares (1613)
• Los Trabajos de Persiles y Sigismunda (1616)

[bron: wikipedia]

Eén van de belangrijkste roman- en toneelschrijvers uit de Spaanse literatuur. Hij schreef een twintigtal toneelwerken, maar is vooral bekend geworden door zijn boek Don Quichot van La Mancha.

Miguel de Cervantes y Saavedra (29 september 1547 - 23 april 1616) is geboren in Alcalá de Henares. Miguel de Cervantes Saavedra groeide op als zoon van een verarmde landadellijke familie in Alcalá. Hij liep school bij de Jezuïeten en zette al in zijn jeugd zijn eerste stappen in de poëzie. Cervantes trok in zijn jeugd heel Spanje door met zijn vader, die chirurgijn was van beroep.

Hoewel in Alcalá de Henares een van de belangrijkste universiteiten van Spanje was gevestigd, is het niet zeker of Cervantes aan een universiteit heeft gestudeerd. Hij was echter wel zeer goed op de hoogte van het gedachtengoed van zijn tijd: de literatuurtheorieën van Aristoteles en Ariosto, het analytische humanisme van Erasmus, de medische opvattingen over sanguinische en melancholische temperamenten (de waanzin van Don Quijote past in een bepaald ziektebeeld) en uiteraard de ridderverhalen die in de vijftiende eeuw zeer geliefd waren geweest op het Iberische schiereiland. Hij was dus geenszins de geniale schrijver die zijn werken geheel uit het niets schiep, zoals men sinds de romantiek wel geloofde.

Doordat hij deels van Joodse afkomst was kon hij minder makkelijk dan andere grote kunstenaars in zijn tijd profiteren van het adellijke mecenaat. Hij zou net zoals zijn vader een dolend bestaan leiden.

Een gerechtelijke veroordeling, waarvan de inhoud en de reden onduidelijk zijn, dwong hem naar Italië te vluchten toen hij pas tweeëntwintig jaar was. In 1569 vertrekt Cervantes naar Italië, waar hij soldaat wordt. In Italië werd hij tot afkapping van zijn rechterhand veroordeeld, nog later in Algiers tot duizend stokslagen (beide malen ontsprong hij de dans)

In 1571 vecht hij mee tegen de Turken in de Slag bij Lepanto. Volgens ooggetuigen gedraagt hij zich uiterst heldhaftig. Hij wordt geraakt door drie haakbusschoten en verliest het vermogen over zijn linkerarm. Sindsdien luidt zijn bijnaam 'El Manco de Lepanto' (de eenarmige van L.). De Turken worden verslagen en Cervantes is er later zeer trots op dat hij meegevochten heeft.

Op de terugweg wordt Cervantes gevangengenomen door piraten en vervolgens zit hij vijf jaar vast in Algiers. Hij wordt uiteindelijk vrijgekocht door zijn familie en keert terug naar Spanje. Daar schrijft hij onder andere het toneelstuk El trato de Argel, waarin hij zijn ervaringen in gevangenschap verwerkt.

In Spanje teruggekeerd, werd hij door Filips II met verscheidene opdrachten belast, o.m. met het innen van belastingen. Intussen schreef hij toneelstukken, die wel gespeeld, maar niet uitgegeven werden.

Hij werd tweemaal gegijzeld wegens schulden en raakte in opspraak wegens een bruidsschat voor zijn dochter.

In 1585 debuteert hij als romancier met de herdersroman La Galatea; verder publiceert hij novellen, toneelstukken en gedichten. Zijn hartenwens was om als toneelschrijver furore te maken, maar zijn werkelijke roem kwam pas met 'Don Quichot'.

In 1587 krijgt Cervantes een aanstelling bij de bevoorrading van de Armada, die - de macht van Spanje was reeds tanende - in 1588 ten onder gaat.

De roman heeft zijn wortels in drie verschillende tradities: de Amadische roman, de Pastorale roman en de Picareske roman. Het is niet echt verwonderlijk dat een Spaans schrijver met de eer van de eerste roman gaat lopen.

Vanaf 1597 schrijft hij het eerste deel van zijn meesterwerk El Ingenioso Caballero Don Quijote de la Mancha (1605). Direct na het verschijnen van het eerste deel van de Quijote was het werk een succes: vele herdrukken volgden en het werd al snel vertaald. Het tweede deel verschijnt in 1615.

Het is het verhaal van een verdwaalde ridder, Don Quichote (Don Quijote), die het tanende ridderideaal poogt te realiseren, maar daar wegens de snel veranderende sociale context niet in slaagt. Het tweede hoofdpersonage, Sancho Panza, is een hedonistisch figuur, prototype van de boerse volksmens die vooral blijk geeft van een praktische realiteitszin -op die manier symboliseren de twee hoofdpersonages trouwens ook het echec van de moderne mens: de keuze tussen idealisme en materialisme. Renaissancistisch is dit werk omdat het een parodie is op de middeleeuwse habitus, een satire op de samenleving en omdat, opnieuw, het individu evolueert in conflict met de maatschappelijke context. Daarnaast zijn ook maatschappijkritische bedoelingen manifest aanwezig.

Primera parte del ingenioso hidalgo Don Quichote de la Mancha (1605) is, samen met zijn in 1615 verschenen vervolg, verreweg de bekendste roman van de Spaanse literatuur, en tevens van de zeventiende eeuw in het algemeen. Zijn hoofdfiguren, Don Quichot, Sancho Panza en Dulcinea, zijn spreekwoordelijk, net als natuurlijk de strijd tegen de windmolens. De naam 'Don Quichot' verwijst inmiddels, door de enorme verspreiding van het werk, in het algemeen naar een persoon die zich door zijn ingebeelde heldendaden belachelijk maakt. Ook de uitdrukking 'tegen windmolens vechten' behoort inmiddels tot de vaste woordenschat van vele Europese talen.

Het boek is opgezet als een persiflage op de ridderromans die bij het grote publiek van Spanjes gouden eeuw razend populair waren. Maar gaandeweg gaan de personages hun eigen weg leiden en worden ze tot de karakters die wij zo goed kennen: de wereldvreemde idealist Don Quichot, die de vermoorde onschuld nog uit de poppenkast wil bevrijden met ridderlijk geweld; de nuchtere ezelberijder Sancho Panza, die zijn natje en zijn droogje belangrijker vindt dan de besognes van zijn baas, die hij dan ook bedenkt met het droogst denkbare commentaar; het boerenmeisje Dulcinea, dat in Don Quichots fantasie een hoogverheven en begeerlijke prinses is. Weinig boeken uit de wereldliteratuur hebben zoveel weerklank gevonden.

De krankzinnige avonturen van Don Quijote (of, anders gespeld, Don Quichot, Don Quichotte, Don Quixote), die zoveel ridderromans las dat zijn enige verlangen nog was om als dolend ridder de wijde wereld in te trekken en op de bres te staan voor alles wat onderdrukt, kwetsbaar en maagdelijk was. Zo werd hij wat hij las en schiep hij de wereld rondom hem naar de beelden die hij zich door het lezen had geschapen. Hij trekt er met zijn strijdros Rosinante en zijn schildknaap Sancho Panza op uit en beleeft talrijke ingebeelde avonturen (waaronder de strijd tegen de windmolenvleugels). Ook zijn grotendeels ingebeelde romance met Dulcinea van Toboso is onvergetelijk.

Geleidelijk overstijgt Cervantes de parodievorm: vooral in het tweede deel wordt Don Quijotes waanzin steeds meer afgewisseld door momenten van helderheid, waarin de ridder zeer verstandige oordelen weet te vellen, zozeer dat hij soms zelfs de enige is die de waarheid ziet, het thema van de verstandige waanzinnige, dat we ook al vinden in Lof der zotheid (1511) van Erasmus.

In de Quijote speelt Cervantes vaak een spel met de lezer: fictie en werkelijkheid lopen voortdurend door elkaar, niet alleen in de waarneming van Don Quijote zelf, maar ook in de presentatie van het verhaal: het is aanvankelijk gebaseerd op zogenaamd historische bronnen, later op een Arabisch manuscript dat Cervantes dan weer van commentaar voorziet. Toch wil de schrijver niet beweren dat het onderscheid tussen fictie en werkelijkheid niet te maken is: in het complot tussen auteur en lezer is er altijd een objectieve waarheid aan te wijzen. Cervantes schrijft in de eerste plaats om de lezer te vermaken.

Zijn Novelas ejemplares (1613) worden gezien als de eerste verhalenbundel uit de wereldliteratuur. Onder zijn novellen La Gitanella de Madrid, d.i. het Spaans Heidinnetje.

Zijn laatste, minder turbulente levensjaren slijt hij in Madrid. Ondanks zijn roem is hij arm gestorven.

Cervantes heeft zijn neo-aristotelische opvattingen over literatuur nooit systematisch uiteengezet, maar evenals in de Quijote laat Cervantes soms zijn personages in Los trabajos de Persiles y Sigismunda (posthuum verschenen in 1617) discussiëren over literaire onderwerpen.

Pas meer dan driehonderd jaar na het verschijnen van de Don Quijote probeerde men het werk van Cervantes voor het eerst te plaatsen in de cultuurhistorische context van renaissance, humanisme en barok. Tot in deze eeuw ontkenden Spaanse literatuurhistorici de invloed van de renaissance op de Spaanse klassieken. In 1925 zette Américo Castro met het baanbrekende El pensamiento de Cervantes (De gedachtenwereld van Cervantes, Madrid 1925) de toon voor deze cultuurhistorische benadering. Vroegere interpretaties zijn evenwel belang omdat ze ons beeld van Don Quijote in hoge mate hebben beïnvloed.

De invloed van de tot mythische proporties uitgegroeide figuur Don Quijote op onze cultuur en op andere schrijvers is door de eeuwen heen nooit afgenomen. Een recent voorbeeld: in Een voortreffelijke ridder (1995, eveneens uitgegeven door Querido) laat Willem Brakman zijn Don Quijote in het 20e-eeuwse Den Haag zijn Dulcinea vinden.

Na de bijbel is geen boek vaker vertaald en herdrukt dan Cervantes' verslag van de dolende ridder. De eerste maal dat de Quijote `uyt de Spaensche in onse Nederlantsche tale' werd vertaald was in 1657. In later eeuwen volgden eveneens talrijke bewerkingen voor kinderen. In de achttiende eeuw beval Justus van Effen het werk vooral de jeugd aan om de geest te scherpen en het gezond verstand te ontwikkelen. Op de integrale vertaling in het Nederlands van J.W.F. Werumeus Buning en Prof. Dr. C.F.A. van Dam (Querido, 1941) is altijd veel kritiek geweest. Hoe spitsvondig en virtuoos ook, de vertalers interpreteerden te veel, zodat er veel onnodige verschuivingen ten opzichte van het origineel ontstonden en de suggestieve kracht van de brontekst hier en daar verloren gaat. In 1997, het 450-ste geboortejaar van Cervantes, is een nieuwe vertaling in het Nederlands verschenen bij uitgeverij Atheneum-Polak & van Gennep (imprint van Querido, 2 delen, vertaald door Barber van de Pol.

Bronnen: Alwin van Ee (1958)

[bron: https--www.kunstbus.nl/literair/miguel+cervantes.html]