Beschrijving
Yoruba Machtfiguur, Ilorin-regio, NigeriaYoruba, Ilorin-regio, NigeriaHout, cowrie-schelpen, vezel, touw en toegepaste rituele materialenDeze imponerende Yoruba-figuraat uit de Ilorin-regio wordt onderscheiden door de buitengewone opeenstapeling van cowrie-schelpen en andere materialen die een groot deel van het uit hout gesneden lichaam bedekken. De onderliggende sculptuur blijft duidelijk zichtbaar in het hoofd, de schouders, armen, handen en voeten, terwijl de romp en rug zijn getransformeerd door dichte lagen aanhechtingen. Het resultaat is een object waarin beeldhouwen en ritueel assemblage onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.Het hoofd is groot in verhouding tot het lichaam en toont een krachtige, sterk geïndividualiseerde uitdrukking. Een hoge voorhoofd leidt naar een zorgvuldig gegroefde kapsel. De ogen zijn prominent gemodelleerd en omgeven door scherp gedefinieerde contouren, terwijl de lange driehoekige neus scherp van het gezichtsvlak uitsteekt. De mond wordt aangeduid door een smalle horizontale opening boven een vooruitstekende kin.Bijzonder opvallend zijn de diep ingesneden sporen op de wangen en rond de mond. Deze parallelle en verlengde inkepingen roepen de uitgebreide woordenschat op van gezichtssignalering die historisch gezien bij Yoruba-gemeenschappen voorkomt. Dergelijke markeringen kunnen identiteit, afstamming, lokaliteit, status of esthetische idealen communiceren, maar hun precieze betekenis varieert aanzienlijk en mag niet louter uit de foto aan een specifieke subgroep worden toegeschreven.Het lichaam is relatief compact. De armen dalen verticaal aan weerszijden af, eindigend in gebalde of sterk verkorte handen. Beide polsen zijn omgeven door meerdere draden van gedraaide vezel of koord. Vergelijkbare zware bindingen omringen de enkelvakken net boven de voeten. Een verdere draad gaat horizontaal door de buik en rondom het figuur.Het meest opvallend is de massa cowrie-schelpen die de romp bedekken. Ze zijn in dichte verticale clusters gerangschikt die zich uitstrekken van de borst naar de buik en rondom de zijkanten en rug doorgaan. Individuele schelpen blijven duidelijk herkenbaar, maar door herhaling vormen ze een bijna pantserachtige tweede lichaam rondom het houten figuur. Aanvullende materialen worden rond de nek en achter het hoofd verzameld.Het achtergroepswerk rijst prominent achter het figuur omhoog en creëert een tweede verticale massa die vrijwel parallel loopt aan de achterkant van het hoofd. Wanneer men het van opzij bekijkt, verandert dit element aanzienlijk de silhouet en toont het aan dat het beeld zó is ontworpen om ruimtelijk te functioneren in plaats van slechts frontaal. Het onderscheid tussen houten beeld en verzamelde rituele materialen is derfor fundamenteel voor de verschijning van het object.Cowrie-schelpen hadden aanzienlijke economische en symbolische betekenis in West-Afrika. Ze circuleerden als valuta en werden daardoor nauw geassocieerd met rijkdom, waarde en uitwisseling. In religieuze contexten konden cowries echter aanvullende betekenissen verkrijgen en zijn ze met name bekend uit waarzeggingsgereedschap, kleding, heiligdommen en persoonlijke regalia. Hun aanwezigheid hier mag derhalve niet tot eenvoudige decoratie worden teruggebracht.Regionale kenmerkenIlorin bekleedt een bijzonder belangrijke positie in de culturele geografie van Nigeria. Gelegen aan de noordelijke rand van de Yoruba-sprekende wereld, ontwikkelde de stad zich als een belangrijk punt van interactie tussen Yoruba-gemeenschappen en bevolkingen die verbonden zijn met de bredere Niger- en savanne-regio’s. Haar artistieke tradities weerspiegelen derhalve een geschiedenis van culturele uitwisseling eerder dan een geïsoleerde regionale stijl.Deze positie maakt de toeschrijving aan Ilorin bijzonder significant. Yoruba artistieke en religieuze tradities bleven belangrijk in de regio, terwijl de historische connecties van de stad met Noord-Nigeria extra sociale en culturele invloeden introduceerden. Voorwerpen die rond Ilorin verzameld zijn, verdienen het daarom om binnen deze complexe grensgebied-omgeving te worden beschouwd in plaats van automatisch als representatief voor een gegeneraliseerde Yoruba-stijl te worden behandeld.Het huidige figuur behoort in brede zin tot de categorie van machtige rituele objecten waarin een aanvankelijk gebeeldhouwde sculptuur materieel werd getransformeerd door latere toevoegingen. Binnen de Yoruba-religieuze praktijk kunnen de werking van een object afhankelijk zijn van niet alleen het oorspronkelijke werk van de beeldhouwer, maar ook van stoffen, aanhechtingen, bindingen en rituele handelingen die na het beeldhouwen zijn toegepast. Dergelijke toevoegingen kunnen zowel het uiterlijk als de status van de sculptuur fundamenteel veranderen.De buitengewone concentratie van cowries is in dit opzicht bijzonder relevant. Hun vermenigvuldiging creëert een zichtbare uiting van overvloed en geplaatste waarde. Tegelijkertijd suggereren de bindingen rond de polsen, romp en enkels dat containment en hechting integraal waren aan het ontstaan van het object. In veel West-Afrikaanse rituele systemen kan binding de vastlegging, concentratie of beheersing van spirituele kracht uitdrukken. Desalniettemin kan de precieze betekenis van deze bindingen op dit individuele figuur niet worden vastgesteld zonder informatie over de oorspronkelijke heiligdom-context.De gezichts-verkiezeling en het uitbundige kapsel leveren nog een belangrijke identiteitlaag. Yoruba-beeldhouwkunst legt vaak bijzondere nadruk op het hoofd, wat de bredere betekenis van ori weerspiegelt — het hoofd als het centrum van individualiteit, bestemming en persoonlijke spirituele potentie. Hier blijft het monumentale hoofd grotendeels onttrokken aan de door de verzamelde materialen, zodat de identiteit van het figuur de compositie blijft domineren.Het object mag niet automatisch worden geïdentificeerd met een specifieke Yoruba-godin zoals Eshu, Ogun, Shango of een andere Orisha. Noch de cowries, noch de bindingen op zichzelf leveren voldoende bewijs voor zo’n toeschrijving. Evenmin, het specifiek identificeren van het beeld als een waarzeggingsfiguur, voorouderbeeld of beschermend object zou nadere documentatie vereisen.Wat veeleer veilig gezegd kan worden, is dat het beeld een uitzonderlijk voorbeeld presenteert van de transformatie van een gebeeldhouwde menselijke figuur door verzamelde rituele materialen. Het oorspronkelijke houten lichaam biedt de permanente structurele kern, terwijl cowries, koorden en andere toevoegingen een andere dimensie van het leven van het object registreren. Zijn huidige verschijning is daarmee het product niet alleen van een beeldhouwer, maar ook van latere handelingen van hechting en gebruik.Visueel levert deze opeenstapeling een boeiende tegenstelling op. Het gezicht is beheerst, geometrisch en duidelijk leesbaar, terwijl de romp dicht, onregelmatig en tastbaar wordt. Glad gesneden ledematen komen tevoorschijn uit een bijna organische massa van schelpen en bindingen. Het resultaat is een beeldhouwwerk waarvan de fysieke complexiteit een indruk van geconcentreerde macht overbrengt die bijzonder geschikt is voor de rituele kunsten van het bredere Yoruba-culturele gebied.Geselecteerde literatuurDrewal, Henry John, John Pemberton III en Rowland Abiodun. Yoruba: Nine Centuries of African Art and Thought. New York: Center for African Art, 1989.Fagg, William en John Pemberton III. Yoruba: Sculpture of West Africa. New York: Alfred A. Knopf, 1982.Abiodun, Rowland. Yoruba Art and Language: Seeking the African in African Art. Cambridge: Cambridge University Press, 2014.Thompson, Robert Farris. Black Gods and Kings: Yoruba Art at UCLA. Bloomington: Indiana University Press, 1971.Drewal, Henry John, en Margaret Thompson Drewal. Gelede: Art and Female Power among the Yoruba. Bloomington: Indiana University Press, 1983.Sommige informatie en foto’s zijn gegenereerd door kunstmatige intelligentie en zijn gebaseerd op gepubliceerde bronnen uit de vakgebieden etnografie, archeologie en kunstgeschiedschrijving. Alle informatie en foto’s zijn auteursrechtelijk beschermd.Inv. nr. MAZ30855Informant: Batoure
Hét online veilinghuis voor jou!
Catawiki is het meest bezochte online platform in Europa voor bijzondere objecten geselecteerd door experts, en biedt wekelijks meer dan 65.000 objecten aan voor de veiling. Het is onze missie om onze klanten een spannende en probleemloze ervaring te bieden bij het kopen en verkopen van bijzondere, moeilijk te vinden objecten.
Waarom Catawiki?
Ga snel naar de website van Catawiki om mee te bieden op dit item
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
Bezorgt in heel België
0x bekeken
0x bewaard
Sinds 10 okt. '26
Zoekertjesnummer: a167508140
Populaire zoektermen
afrikaanse kunstKunst | Niet-Westerse kunsthouten maskersjapanse kunstkoloniale kunstegyptische kunstmaya beeldaziatische kunstetnische kunsthouten maskerchinese kunsthouten marionetmexicaanse kunsthouten maskeroude belgische munten in Munten | Belgi�elnagh loft in Mobilhomesvintage in Oldtimershallkast in Kasten | Kleerkastenclouseau hoezo in Cd's | Nederlandstaligfitnesstoestellen in Fitnessapparatuurwandelschoenen heren in Schoenenwakizashi in Militaria | Algemeenborden blauw wit in Keuken | Serviesherenfiets gazelle antwerpen in Fietsen | Heren | Herenfietsen