SPECIMEN: Superbe Fétiche Fon uit Benin, een Vaudou-beeld van hout met stof en koord, gedateerd 1970–1980, 50 cm hoog, 15 cm diep en 15 cm breed, gewicht 4 kg, verkocht met standaard, in Bon état met enkele ouderdomsvlekken en gebruikssporen.

Titel:

Hout, stof, koordje Fetisj figuur - 50 cm - Prachtige

Geschatte waarde:

€750.0

Belangrijk:

Winnende biedingen zijn exclusief 9% koperbescherming + €3





Fétiche vaudou. oud stuk uit de jaren '70.Fon-statuaat uit Benin.Stuk op sokkel.Het vaudou (of vodou, of vodoun) is een religie afkomstig uit het oude koninkrijk Danhomè (West-Afrika). Het is nog altijd wijdverspreid in Benin en Togo, zoals op de beroemde markt van féticheurs in Lomé. Deze religie is gebaseerd op mu magie vaudou.Vanaf de zeventiende eeuw verspreidden de zwarte slaven uit deze regio van Afrika het vaudou-cultus naar de Caraïben en naar Amerika. Het vaudou komt dus in verschillende vormen voor in Cuba, Haïti, Brazilië en ook in de Verenigde Staten, vooral in Louisiana. Het heeft zich ook verspreid naar Noord-Afrika, waar het onder verschillende vormen voorkomt, waarvan de bekendste de Gnawa in Marokko en Algerije is, gemengd met de Arabisch-Moorse religieuze folklore. De cultus van VAUDOU telt wereldwijd ongeveer 50 miljoen aanhangers. In 2011 bestaan er wereldwijd talrijke « vaudouïsten» gemeenschappen, hoofdzakelijk op het Amerikaanse continent en de Antillen. In Europa bestaan er discreet maar actieve gemeenschappen zoals het Hounfor bonzanfè, Lakou sans Lune of het Hounfor Konblanmen. Begin 21e eeuw breidt het vaudou zich ook uit naar Canada, waar veel gemeenschappen zijn ontstaan en proberen dit geloofssysteem op de voorgrond te plaatsen.Het vaudou is ontstaan uit de ontmoetingen tussen de traditionele culten van de Yorubadoden en de Fon- en Ewe-dwzwet, bij de creatie en expansie van het Fon-koninkrijk van Abomey in de zeventiende en achttiende eeuw.Het vaudou vormt de culturele basis van volkeren die door opeenvolgende migraties uit Tado naar Togo, de Adja (waaronder de Fons, de Gouns, de Ewe… en in zekere mate de Yoruba…) zijn, volkeren die een belangrijk element vormen in de bevolkingen ten zuiden van de Golfstaten van Benin (Benin, Togo, Ghana, Nigeria…).Vaudou (dat men vodoun uitspreekt) is de aanpassing door de Fon van een Yoruba-woord dat “god” betekent. Het vaudou verwijst dus naar alle goden of de onzichtbare krachten waarmee mensen proberen de macht of welwillendheid ervan te bekrachtigen. Het is een uitdrukking van een bovennatuurlijke wereld, maar ook het geheel van procedures om daarmee in relatie te treden. Het vaudou komt overeen met de Yoruba-verering van de Orishas. Net zoals het vaudou een cultus is van de geest van de onzichtbare wereld. Bij elke opening vraagt de vodoun-priester om de hulp van de geest van Papa Legba om de deuren tussen de twee werelden te openen.Het vaudou kan worden beschreven als een cultuur, een erfenis, een filosofie, een kunst, dansen, een taal, een kunst van geneeskunde, een muziekstijl, een gerechtigheid, een macht, een mondelinge traditie en ceremoniële rites.Met de slavenhandel verspreidde de vaudou-cultuur zich naar Amerika en de Caraïben, met name Haiti. Ze kenmerken zich door de rites van « incorporatie » (opname door drang en tijdelijk bezeten door geesten), de offers van dieren, het geloof in levende doden (zombie’s) en in de mogelijkheid van hun artificiële creatie, evenals de beoefening van toverij op met prikkels gearrangeerde poppen (vaudou-pop).Het beoefenen van hun religie en cultuur werd door de kolonisten verboden, strafbaar met de dood of gevangenschap, en werd daardoor in het geheim uitgeoefend. Het vaudou heeft echter de baarlijke katholieke rites en begrippen geïntegreerd, waardoor het acceptabel werd. Zo ontstond het « christelijk vaudou ». In de jaren vijftig sloot het Vaticaan vrede met de cultus vaudou.Het vaudou is blijven bestaan en zijn beoefenaars tonen zonder aarzeling hun geloof.Het vaudou-panthon bestaat vooral uit de krachten van de natuur, zoals bij het sjamanisme. De vaudou (loa, lwa) en hun relaties verwijzen naar de natuurlijke machten zoals bliksem, zee, ziekte, enzovoort.Maar de cultus vaudou richt zich ook op andere bovennatuurlijke entiteiten, zoals vergoddelichte voorouders en monsters (en andere dieren).Mawu (uit spreken als man-wou) is de Hoogste God die regeert over de andere goden. (mawu lo lo voor « God is groot »; akpé na mawu voor « bedankt aan God » ; mawuena(m) voor « gave van God »). Mawu heeft geen vorm, het wordt dus nooit afgebeeld, noch verbonden met schilderijen of objecten, zoals de andere vaudous.Mawu is niet-geschapen en Schepper van alle andere vaudous. Mawu treedt niet op in het leven van de mensen. Hij zou de andere vaudous hebben geschapen zodat zij in relatie konden staan met de mensen en de wereld. « Mawu » maakt dus geen deel uit van het pantheon van het vaudou in strikte zin; het is een concept, een entiteit eerder dan een persoon; letterlijk moet « Mawu » worden vertaald als « het ontoegankelijke ». Dit verklaart waarom er nergens in het vaudoo-terrein een cultus is voor Mawu; men dankt en eerbetuigt Hem alleen. Men zegt dat hij welwillend is jegens alle schepselen.De christelijke Ewés en Fons gebruiken hetzelfde woord Mawu om de christelijke God aan te duiden.Het vaudou-panthon bestaat uit een groot aantal Lwas, die geesten zijn, lagere goden, die in staat zijn te communiceren en zelfs samen te werken met mensen. De Lwas materialiseren zich meestal in levenloze objecten uit de natuur, zoals stenen en bomen; daarom wordt vaudou ook wel als « animistisch » bestempeld.Een van de belangrijkste Lwas is Erzulie, of Erzulie Freda, godin van de liefde. Ook vind je Gu (de Ogoun van de Yorubas), god van oorlog (en van smeden), Sakpata, god van de pokken (en in bredere zin van ziekte, genezing en aarde), Damballa, geest van kennis, evenals de machtige Hebieso, god van de onweer en bliksem. Laatstgenoemde wordt vergezeld door een dwerg of een homunculus die zijn bliksem slaat. Papa Legba daarentegen vervult de rol van tussenpersoon en boodschapper van de goden. In het syncretistische Haïtiaanse vaudou wordt hij vereenzelvigd met Sint-Pieter, die de sleutels van het Paradijs en de Hel bezit.In het vaudou in Afrika zijn er geen concepten van hemel en hel. Lêgba (Eshu voor de Engelssprekenden) is inderdaad de belangrijkste god doordat hij de god van kruisingen is, de god van reflectie; zijn rol als tussenpersoon komt daarna. Hij vormt met de godheid Fa (of Ifa) een koppel dat de pédagogie van deze cultuur draagt.Mami Wata (ook wel Yemendja genoemd in de traditie van het Braziliaanse vaudou) heeft zelfs een speciale cultus. Zij is de moeder van de wateren, een godin die gevreesd wordt door vissers, zij symboliseert zowel het moedersprongrijke als de verwoestende oceaan. Mami Wata is vooral een Ewé-godheid, wier cultus zeer aanwezig is aan de Atlantische kust van Togo (maar ook in Nigeria, Cameroon, Congo-Brazzaville), waar zij de opperste kracht symboliseert. Mami Wata wordt vaak afgebeeld in schilderijen als een zeemeermin of als een mooie jonge vrouw die slangen vasthoudt.Mami wata is geen Engelse aanpassing zoals sommigen soms denken. In de Mina-taal die in het zuiden van Togo en een deel van het zuiden van Benin wordt gesproken, betekent « Amuiê » samenraken, « Ata » betekent benen. Na de rituelen gewijd aan de godin van de wateren voor de vruchtbaarheid van de vrouw en waarvan de hoofdverblijfplaats de Oceaan is, vraagt de meester (Hougan) of de meesteres (Mambo) van de ceremonie haar te herhalen: « Mamui Ata » wat betekent: « ik knijp de benen samen » om tijdens een tijd te bewaren wat de Godin heeft ingezaaid. In de loop der tijd werd de godin « Amuia Ata » genoemd en met de opeenvolgende fonetische vervormingen werd de naam « Mamui Ata » uiteindelijk « Mami Wat ».Dan: voor de Fon verwijst Dan naar de slang, meer bepaald de pythonslang, een heilig dier dat men niet mag doden. Dan heeft de schepping bijgewoond en ondersteunt het universum. Zijn cultus is vooral wijdverspreid in Ouidah en omgeving, waar men veel huizen met slangen vindt.Het vaudou komt uit West-Afrika, maar men beoefent ook een vaudou overal waar slaven uit Afrika heen zijn gebracht, zoals op sommige eilanden in de Caraïben of in enkele landen in Amerika zoals Brazilië, de Verenigde Staten, Mexico, enzovoort.De vaudous die buiten het Afrikaanse continent worden beoefend, zijn vaak varianten en restanten van de oorspronkelijke religie. Slaven mochten hun talen en culten immers niet praktiseren en hielden maar een uiterst gering deel van hun culturele erfgoed over.Zoals bij de creolische talen die door afstammelingen van slaven over de hele wereld worden gesproken, zijn de vaudous van de « nieuwe werelden » gemengde liefdes van verschillende religies van Afrikaanse oorsprong (vaudou wel of niet) en die van de slavenmaatschappijen.De brutaliteit die slaven moesten ondergaan om een constante toestand van schok bij de gevangenen te creëren, ligt waarschijnlijk aan de oorsprong van deze terreur en wraak van het vaudou die terug te vinden is bij de opvolgers van de slaven die deze religie gebruikten als reactie op door hun Europese meesters gepleegde onmenselijke wreedheden.Een strategie van « terreur door vaudou » die werd gebruikt tegen de onderdrukkers en vervolgens van generatie op generatie werd doorgegeven, met name bij de blanke kolonisatoren, terreur die uiteindelijk terug te vinden was in de scenario's van Hollywood-studiofilms, die deze Negatieve en strijdlustige beeld van vaudou op grote schaal hebben verspreid.


Hét online veilinghuis voor jou!

Catawiki is het meest bezochte online platform in Europa voor bijzondere objecten geselecteerd door experts, en biedt wekelijks meer dan 65.000 objecten aan voor de veiling. Het is onze missie om onze klanten een spannende en probleemloze ervaring te bieden bij het kopen en verkopen van bijzondere, moeilijk te vinden objecten.


Waarom Catawiki?

Lage veilingkosten

Al onze objecten zijn gecontroleerd door onze 240+ experts

24/7 meebieden in onze app

Ga snel naar de website van Catawiki om mee te bieden op dit item