Informatie over exotische dieren en dierlijke bijproducten

De dierenrubriek is, net als vele anderen, een populaire rubriek op 2dehands.be waarmee we tegemoet willen komen aan een behoefte van een grote groep bezoekers . Vele dieren vinden hierdoor een goede, nieuwe thuis. Voordat u echter overgaat tot de aanschaf van een huisdier moet u zich goed realiseren wat de gevolgen zijn voor uzelf, maar vooral voor het dier dat u in huis neemt. Koop nooit impulsief een huisdier!

Klik hier voor tips voor aanschaf van een huisdier

Stel uzelf de volgende vragen voordat u een huisdier aanschaft:

  • Waarom wil ik een huisdier?

  • Heb ik genoeg tijd om het dier voldoende aandacht te geven?

  • Heb ik genoeg tijd en geld om mijn huisdier goed te verzorgen?

  • Past het dier bij mijn persoonlijkheid en woonsituatie? Maken er bijvoorbeeld (jonge) kinderen deel uit van mijn gezin of zijn er andere huisdieren aanwezig in mijn woning? Heeft het dier toegang tot een tuin?

  • Wie zorgt voor mijn huisdier als ik op vakantie ga?

  • Welke stappen zal ik ondernemen indien mijn huisdier agressief gedrag vertoont dat een veiligheidsrisico kan veroorzaken voor mezelf en mijn omgeving?

Raadpleeg de portaalsite Belgium.be, indien u nood heeft aan meer advies om een impulsieve aankoop van een dier te voorkomen.

Wetgeving

U kunt op 2dehands.be ook zoekertjes tegenkomen met (exotische) dieren of met producten die van dieren afkomstig zijn of van hen zijn vervaardigd (dierlijke bijproducten). De meeste dieren en dierlijke bijproducten mogen legaal worden verhandeld, maar een aantal diersoorten en bijproducten worden beschermd door nationale en internationale wet- en regelgeving.

Veelal gaat het daarbij om, direct of indirect, met uitsterven bedreigde diersoorten. U kunt hierbij denken aan exotische dieren, zoals bepaalde vogels, maar ook apen, reptielen en schildpadden. Er zijn ook producten die afkomstig zijn van beschermde diersoorten of van hen zijn vervaardigd. Vaak zijn dit souvenirs die worden meegenomen vanuit verre vakantiebestemmingen. Populair zijn bijvoorbeeld snijwerkjes en sieraden van olifantenivoor, producten die van de schilden van zee- en landschildpadden zijn gemaakt, opgezette roofvogels en huiden van grote katten. In de brochure van de Federale overheidsdienst 'Een zeldzaam dier is geen souvenir' vindt u meer informatie over vaakvoorkomende (illegale) dierlijke bijproducten en enkele handige tips om zodanige producten te herkennen.

De handel in en het bezit van beschermde dieren, dierlijke bijproducten en planten is immers aan strikte regels gebonden.

In overeenstemming met de Europese verordening n° 1143/2014 mogen dieren en planten van de Lijst van voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten, niet worden verhandeld of uitgewisseld.

Concreet gaat het om volgende soorten.

Zoogdieren - Roodbuikeekhoorn/Pallas' eekhoorn (Callosciurus erythraeus), Indische mangoeste/langoeste (Herpestes javanicus), Muntjak (Muntiacus reevesii), Beverrat (Myocastor coypus), Rode neusbeer/Coati (Nasua nasua), Wasbeer (Procyon lotor), Grijze eekhoorn (Sciurus carolinensis), Amerikaanse voseekhoorn (Sciurus niger), Siberische grondeekhoorn (Tamias sibiricus).

Vogels - Huiskraai (Corvus splendens), Rosse stekelstaart (Oxyura jamaicensis), Heilige ibis (Threskiornis aethiopicus).

Overige dieren - Chinese wolhandkrab (Eriocheir sinensis), Gevlekte rivierkreeft (Orconectes limosus), Geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft (Orconectes virilis), Rode Amerikaanse rivierkreeft (Pacifastacus leniusculus), Rode rivierkreeft (Procambarus clarkii), Marmerkreeft (Procambarus cf fallax), Aziatische hoornaar (Vespa velutina nigrithorax), Amoergrondel (Perccottus glenii), Blauwbandgrondel (Pseudorasbora parva), Stierkikker/Brulkikker (Lithobates catesbeianus), Roodwangschildpad/Geelwangschildpad/Geelbuikschildpad (Trachemys scripta).

Waterplanten - Waterwaaier (Cabomba caroliniana), Waterhyacint (Eichhornia crassipes), Grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides), Verspreidbladige waterpest (Lagarosiphon major), Waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora), Kleine waterteunisbloem (Ludwigia peploides), Moerasaronskelk (Lysichiton americanus), Parelvederkruid (Myriophyllum aquaticum).

Overige planten - Struikaster (Baccharis halimifolia), Heracleum persicum, Heracleum sosnowskyi, Parthenium hysterophorus, Persicaria perfoliata, Pueraria montana var. lobata.

Op de portaalwebsite van de Federale Overheid vindt u informatie terug over de huidige toestand van flora en fauna in België. U wordt onder meer wegwijs gemaakt met de maatregelen die op nationaal en internationaal vlak ondernomen worden tot bescherming van bedreigde diersoorten.

CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Conventie over de Internationale handel in Bedreigde Soorten)

De Conventie over de Internationale handel in Bedreigde Soorten (CITES) is een internationale overeenkomst, waarin de handel in bedreigde dier- en plantensoorten wordt geregeld.

Voor de handel in dier- en plantensoorten die in de CITES-Bijlagen voorkomen, dienen de volgende uitgangspunten in acht genomen te worden:

Bijlage I van CITES (direct met uitsterven bedreigde dieren en planten): deze bijlage omvat (onder meer door internationale handel) met uitsterven bedreigde diersoorten, waarin geen handel mag worden gedreven wanneer er sprake is van uit het wild afkomstige dieren of planten. Een paar voorbeelden van bedreigde dieren zijn walvissen en dolfijnen, olifanten, neushoorns, veel soorten apen, tijgers, veel soorten papegaaien, schildpadden en hagedissen. Een paar voorbeelden van bedreigde planten zijn wilde ginseng en bepaalde soorten orchideeën.

Bijlage II van CITES (mogelijk met uitsterven bedreigde dieren en planten): deze bijlage omvat (onder meer door internationale handel) met uitsterven bedreigde diersoorten, waarvan de handel streng is gereguleerd door middel van het CITES-vergunningenstelsel. Het gaat dan bijvoorbeeld om roofdieren en krokodillen, alle reuzenslangen, een aantal schelpsoorten en verscheidene koraalsoorten. In dergelijke gevallen wordt er steeds nagegaan of er nog vergunningen verleend kunnen worden.

Bijlage III van CITES (dieren en planten beschermd in minstens één land): deze bijlage omvat diersoorten waaraan een land, waar deze soort voorkomt, bescherming wil bieden om te voorkomen dat deze door internationale handel uitsterft in dat land.

Raadpleeg de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu voor meer informatie over hoe CITES werkt.

CITES in de Europese Unie

Ook binnen de Europese Unie (EU) werden regels opgesteld over de handel in dier- en plantensoorten (waarvan de meeste soorten al door CITES werden gereguleerd). Zo maakt de Europese Verordening inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer een opdeling van beschermde soorten aan de hand van vier bijlagen (Bijlagen A t/m D):

Bijlage A: deze bijlage omvat de 'Bijlage I'-soorten en een aantal 'Bijlage II'-soorten van CITES. In deze bijlage zijn ook soorten opgenomen die in Europa streng worden beschermd op grond van Europese richtlijnen (zoals de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn) en dus niet noodzakelijk CITES-soorten zijn.

Bijlage B: deze bijlage omvat overwegend de 'Bijlage II'-soorten van CITES.

Bijlage C: deze bijlage omvat overwegend de 'Bijlage III' soorten van CITES.

Bijlage D: deze bijlage omvat diersoorten die niet in CITES voorkomen, maar waaromtrent men binnen Europa meent dat de handel in deze soorten in de gaten gehouden moet worden om te voorkomen dat de internationale handel ze met uitsterven bedreigt.

Raadpleeg de website van de Europese Commissie voor meer informatie over de Europese regelgeving tot uitvoering van CITES.

Raadpleeg de website van de FOD Volksgezondheid voor een complete alfabetische lijst van bedreigde dieren en planten, en hun vindplaats in de bijlagen van CITES en van de voornoemde EU Verordening.

Stappenplan

Hieronder treft u een eenvoudig stappenplan aan dat u kunt gebruiken alvorens u exotische dieren of dierlijke bijproducten wilt kopen of verkopen.

Raadpleeg voor meer informatie de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Onthoud goed: koop geen dieren of dierlijke bijproducten zodra u twijfelt!

Laat u bij twijfel informeren door de Dienst Dierenwelzijn en CITES, te bereiken op het algemene nummer +32 2 524 74 01 of via cites@milieu.belgie.be.

Stap 1
Probeer te achterhalen of het dier of product beschermd wordt door de toepasselijke regelgeving. De CITES-Bijlagen (I, II en III) geven aan of een diersoort beschermd is en zo ja, in welke mate. In de Europese regelgeving wordt de inhoud van de CITES-conventie grotendeels overgenomen en uitgebreid in 4 bijlagen (Bijlagen A, B, C en D), zoals hierboven al werd toegelicht.

Veel diersoorten komen niet op de Bijlagen voor en, behoudens afwijkende wetgeving, is het dan ook legaal om bijvoorbeeld producten te kopen en te verkopen die van deze dieren zijn gemaakt.

Stap 2
Wanneer je een levend dier wilt kopen of verkopen is onder meer de Wet van 14 augustus 1986 betreffende de bescherming en het welzijn der dieren van toepassing, die algemene regels omvat die ten behoeve van dieren gelden. Zo moet de koper bijvoorbeeld ouder zijn dan 16 jaar of over de uitdrukkelijke toelating van een ouder of voogd hiertoe beschikken en mogen de dieren niet lijden tijdens het transport.

Zo wordt er onder andere bepaald dat het verboden is om:

  • een dier onnodig te doden of bij een dier onnodig pijn of letsel te veroorzaken, of zijn gezondheid of welzijn aan te tasten;

  • een dier de nodige verzorging te onthouden;

  • ingrepen te plegen bij dieren (tenzij in de Belgische wetgeving anders bepaald wordt);

  • dieren als prijs, beloning of gift uit te reiken;

  • een dier achter te laten met de bedoeling zich ervan te ontdoen.

Stap 3
Het kopen of verkopen van dieren of dierlijke bijproducten die in Bijlage A (lijst van direct met uitsterven bedreigde dieren) worden vermeld, is illegaal. Deze dieren of dierlijke bijproducten mogen dus niet worden verhandeld via 2dehands.be.

Voorbeelden van beschermde dieren en dierlijke bijproducten zijn:

  • Afrikaanse of Aziatische olifanten, inclusief ivoor, huid en haar;

  • grotere aapsoorten (zoals orang oetangs en chimpansees) en sommige andere aapachtigen (zoals gibbons en lemurs);

  • meeste beersoorten (zoals grote panda's en zwarte beren);

  • sommige exotische vogels (zoals veel typen Zuid-Amerikaanse parkieten, adelaars en valken), inclusief opgezette (roof)vogels;

  • kaviaar van gewone of kortneus steur;

  • neushoorns, inclusief ivoor;

  • sommige reptielsoorten (zoals krokodillen);

  • sommige schildpadsoorten (zoals de groene schildpad), inclusief hun schilden;

  • tijgers, luipaarden, panters, Aziatische leeuwen, Euraziatische en Iberische lynx, inclusief de producten die van hun huid, tanden, botten of vlees zijn gemaakt.

Opmerking: Ivoor
Het is niet toegestaan om ivoor of producten van ivoor aan te bieden op 2dehands.be, tenzij deze zijn gemaakt vóór 1 juni 1947 (deze worden als antiek beschouwd).

De verkoper dient in dat geval expliciet in het zoekertje te vermelden dat het ofwel gaat om ivoor van vóór 1947, of dat hij in het bezit is van de vereiste CITES-certificaten.

Onbewerkt ivoor (zoals glad ivoren slagtanden en hoorn van een neushoorn) is geheel niet toegestaan.

Stap 4
Als het dier of dierlijk bijproduct in Bijlagen B, C of D voorkomt dan kunt u er - mits enige voorzichtigheid - vanuit gaan dat het legaal kan worden verhandeld binnen België en de EU, mits u het dier of dierlijk bijproduct legaal heeft verkregen en u in het bezit bent van de relevante CITES-documentatie.

Handhaving

De dienst 'Dierenwelzijn en CITES' is in België bevoegd voor de uitvoering en de controle van de CITES-conventie. Deze dienst werkt hiertoe eveneens nauw samen met de Federale Politie, de Administratie der Douane en Accijnzen, het Openbaar Ministerie en het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen.

Raadpleeg de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu voor meer informatie over de werkzaamheden van de dienst 'Dierenwelzijn en CITES'.

Voor meer informatie rond het verkrijgen van een vergunning of certificaat voor de legale handel in bedreigde wilde dieren en planten of bij meer specifieke vragen in verband met de handel in beschermde dieren of planten, kan u deze overheidsdienst overigens rechtstreeks contacteren op het algemene nummer +32 2 524 74 01 of via cites@milieu.belgie.be.

Handige links

Via onderstaande links kunt u meer informatie vinden over de wet- en regelgeving met betrekking tot beschermde diersoorten: